Η Αμυντική Ολοκλήρωση της ΕΕ

Ένα “καυτό” θέμα έγινε βιβλίο από το ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.: «Η αμυντική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης», Εκδόσεις Ινφογνώμων

 

Η Βαλκανική Σκακιέρα Β' έκδοση

Η ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ

ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΔΟΥΔΟΥΜΗ

ΑΠΟ ΤΟ

 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΕΛΙΣΜΕ)

Αθήνα, Ιούνιος 2020

Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: NATO

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Σεπτέμβριος 2014

on Sunday, 07 September 2014. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Αντιναύαρχος ε.α. Β. Μαρτζούκος Π.Ν., Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

Οι Προβληματισμοί  του Προέδρου, Σεπτέμβριος 2014

Αγαπητά μέλη και φίλοι αναγνώστες,

Οι Έλληνες τηλεθεατές παρακολούθησαν με έκπληξη στα δελτία ειδήσεων, την επίσημη αναγγελία του Υπουργού Εξωτερικών της ΠΓΔΜ, ως Υπουργού Εξωτερικών της «Μακεδονίας», κατά την σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Ηνωμένο Βασίλειο, την 4η Σεπτεμβρίου 2014. Το περιστατικό απεδόθη σε σφάλμα του τελετάρχου. Ακόμη και εάν δεχθούμε την εξήγηση αυτή, γιατί άραγε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Κος Ράσμουνσεν αλλά κυρίως ο οικοδεσπότης Βρετανός Πρωθυπουργός Κος Κάμερον, δεν έσπευσαν να επανορθώσουν το «λάθος του τελετάρχου» αλλά απλώς υποδέχθηκαν τον Σκοπιανό Υπουργό με ασπασμούς, εναγκαλισμούς και πλατιά χαμόγελα; Θα πρέπει να επισημανθεί ότι δυστυχώς και οι υψηλοί εκπρόσωποι της Ελλάδος δεν αντέδρασαν άμεσα καθ’ οιονδήποτε τρόπο για το προφανώς εσκεμμένο θεσμικό ατόπημα.
Αναλογίζονται οι Δυτικοί αυτοί «φίλοι» μας ότι μετά την σκηνή αυτή, ο μέσος Έλληνας συμπεραίνει ότι το ΝΑΤΟ εν γένει και ειδικότερα η Βρετανία δεν είναι αλληλέγγυοι προς ένα κράτος μέλος αλλά αντιθέτως το υπονομεύουν; Μήπως η Βρετανική «ευαισθησία» για την μη ανάμιξη στα «εσωτερικά» θέματα άλλων κρατών, καθώς και για το «δικαίωμα» των Σκοπιανών να αυτοαποκαλούνται και να αυτοπροσδιορίζονται υπερισχύει της τηρήσεως των θεσμών, καθώς και της ΝΑΤΟϊκήςκαι ευρωπαϊκής αλληλεγγύης;
Οι Βρετανοί και οι υπόλοιποι ΝΑΤΟϊκοί φίλοι μας ασφαλώς γνωρίζουν ότι το κράτος των Σκοπίων που απαρτίζεται από Σλάβους και Αλβανούς, διεκδικεί το όνομα, την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Μακεδονίας της οποίας οι Έλληνες κάτοικοι δεν ομιλούσαν και έγραφαν σλαβικά ή αλβανικά αλλά ελληνικά. Γνωρίζουν επίσης ότι κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου δόθηκε από την τότε Γιουγκοσλαβία στην Νότια Σερβία, η ονομασία «Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας» και μεθοδεύθηκε η δημιουργία «μακεδονικού έθνους» για καθαρά αναθεωρητικούς και αλυτρωτικούς σκοπούς (ψευδομακεδονία του Αιγαίου), οι οποίοι διατηρούνται και σήμερα. Η αδιαφορία ή και υποστήριξη των «συμμάχων» μας (οι περισσότεροι έχουν συνάψει διπλωματικές σχέσεις σε διμερές επίπεδο, με το όνομα «Μακεδονία»), προς ένα κατασκευασμένο ψεύδος αλυτρωτικού χαρακτήρος, στρέφεται ευθέως κατά της χώρας μας, η οποία  προσπαθεί να αμυνθεί, με σχετική άρθρωση επιχειρηματολογίας για το αυτονόητο.
Μήπως άραγε θα πρέπει να θυμίσουμε στον «ευαίσθητο» Κο Κάμερον ποιός έκαψε τον Γ. Αυξεντίου και κρέμασε τους M. Καραολή και A. Δημητρίου καθώς και τόσους άλλους αγωνιστές της ΕΟΚΑ στην Κύπρο διότι αυτοί επιθυμούσαν να αυτοπροσδιορισθούν (και μάλιστα δίχως να σφετερίζονται ξένα ονόματα) και να επιλέξουν που ανήκουν; Οι Βρετανοί δεν έσπρωχναν την Τουρκία στην Κύπρο από το παράθυρο, μετά τον ελληνικό ξεσηκωμό, εφαρμόζοντας την τακτική «διαίρει και βασίλευε»; Δεν είναι οι Βρετανοί που με παρωχημένη και προκλητική αποικιοκρατική αντίληψη διατηρούν στρατιωτικές βάσεις τους σε άλλο ευρωπαϊκό κράτος και μάλιστα επί τμήματος του Κυπριακού εδάφους το οποίο αποκαλούν «εθνικό έδαφος»; Αυτά για να μην ξεχνούμε μερικές πρόσφατες βρετανικές επεμβάσεις σε ξένα κράτη και δίχως να μπούμε στον κόπο να ανασύρουμε μακρά σειρά παρομοίων γεγονότων από την παλαιότερη ιστορία.
Καλό λοιπόν θα είναι οι Δυτικοί φίλοι μας να προσέχουν την στάση τους σε σειρά μειζόνων θεμάτων εθνικού ενδιαφέροντος στο εξωτερικό και το εσωτερικό της Ελλάδος, καθ’ όσον η στάση αυτή προβληματίζει έντονα την ακόμη φιλοδυτική ελληνική κοινή γνώμη και αποδυναμώνει την φιλοδυτική επιχειρηματολογία. Δεν θα έβλαπτε εάν η Δύση αναλογισθεί ρεαλιστικά την πληθώρα των γεωπολιτικών πλεονεκτημάτων που της παρέχει η χώρα μας, καθώς και την πιθανότητα μίας Ελλάδος όχι αιωνίως δεδομένης, αφού στην πολιτική δεν υπάρχουν μονόδρομοι και όπως εξ’ άλλου τονίζουν οι φλεγματικοί Βρετανοί «φίλοι» μας, στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν σταθεροί φίλοι και σταθεροί εχθροί αλλά μόνο σταθερά Εθνικά Συμφέροντα.

cFA-Vasile Rotaru και Andreas Umland: Πώς η Ρουμανία και η Πολωνία μπορούν να ενισχύσουν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ

on Wednesday, 15 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

cFA-Vasile Rotaru και Andreas Umland: Πώς η Ρουμανία και η Πολωνία μπορούν να ενισχύσουν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ

Δύο νέες πρωτοβουλίες συνεργασίας θα μπορούσαν να βελτιώσουν την περιφερειακή ασφάλεια

Οι πρόσφατες ενέργειες της Ρωσίας στην Κριμαία [8] και στη νοτιοανατολική Ουκρανία ώθησαν το ΝΑΤΟ να ενδυναμώσει την αλληλεγγύη στο πλαίσιο της συμμαχίας και να ενισχύσει τις συνολικές δυνατότητές του. Επίσης, έχουν αναγκάσει την Ρουμανία και την Πολωνία, τις δύο μεγαλύτερες νέες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ που προσχώρησαν στην συμμαχία μετά το 1999, να προσπαθήσουν να επαναπροσδιορίσουν τις θέσεις τους τόσο μέσα στο ΝΑΤΟ [9] όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.




Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg, και ο Ρουμάνος πρόεδρος, Klaus Iohannis, προσέρχονται στην 63η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, τον Οκτώβριο του 2017. GEORGE CALIN / REUTERS
---------------------------------------------------------------
Μέχρι πρόσφατα, το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία δεν είχαν καμιά μεγάλη ευκαιρία να διακριθούν μέσα στο ΝΑΤΟ. Αλλά με την Ρουμανία να μοιράζεται σύνορα με την Ουκρανία, και την Πολωνία να μοιράζεται με την Ουκρανία και την Ρωσία (δηλ. με τον θύλακα του Καλίνινγκραντ), οι δύο χώρες έχουν επινοήσει δύο καινοτόμα σχέδια περιφερειακής συνεργασίας που στοχεύουν στην ενίσχυση των θέσεών τους τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην ΕΕ: Την Πρωτοβουλία των Εννέα του Βουκουρεστίου (Bucharest Nine, Β9) και την Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (Three Seas Initiative, 3SI).

Η B9 είναι μια ελάχιστα γνωστή πρωτοβουλία συνεργασίας μεταξύ των περισσότερων νέων μελών του ΝΑΤΟ. Προτάθηκε από τον πρόεδρο της Ρουμανίας, Klaus Iohannis, και τον Πολωνό ομόλογό του, Andrzej Duda, κατά την διάσκεψη κορυφής στο Βουκουρέστι των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης τον Νοέμβριο του 2015. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, η Βουλγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λεττονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία συμφώνησαν να αναπτύξουν ειδική ομάδα περιφερειακής συνεργασίας για την υποστήριξη των στόχων του ΝΑΤΟ που αποσκοπούσαν ειδικά στην βελτίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας μεταξύ Βαλτικής και Μαύρης Θάλασσας. Η πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (αναφερόμενη στην Αδριατική, τη Μαύρη Θάλασσα και την Βαλτική) γεννήθηκε ένα χρόνο αργότερα στο Φόρουμ του Ντουμπρόβνικ τον Αύγουστο του 2016, όπου η πρόεδρος της Κροατίας Kolinda Grabar-Kitarovic μαζί με τον Ντούντα πρότειναν την δημιουργία ενός ευρωπαϊκού άξονα βορρά-νότου μέσα στην ΕΕ με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης στο πλαίσιο της Ένωσης. Περιλαμβάνει τις χώρες B9 συν την Αυστρία, την Κροατία και την Σλοβενία.

Και οι δύο πρωτοβουλίες σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με μια νέα αντίληψη για την αύξηση των απειλών κατά της περιφερειακής ασφάλειας, δηλαδή την αυξανόμενη επιθετικότητα της Ρωσίας υπό τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Παρόλα αυτά, οι δύο πρωτοβουλίες έχουν μέχρι στιγμής μικρή γεωπολιτική σημασία. Με την παρούσα μορφή τους, δεν αλλάζουν κατ’ αρχήν την θεσμική δομή της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης ούτε κάποια από τις δύο έχει ακόμη απολαύσει πολύ ενδιαφέρον ή συμπάθεια από τους Δυτικοευρωπαίους πολιτικούς ηγέτες. Μόνο η Ουάσιγκτον έχει μέχρι στιγμής δείξει κάποια υποστήριξη και για τις δύο πρωτοβουλίες. Τον Νοέμβριο του 2016, η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ, Rose Gottemoeller, μια Αμερικανίδα, συμμετείχε στην σύνοδο κορυφής των Β9 στο Βουκουρέστι [10] κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψή της σε συμμαχικό κράτος. Τον Ιούλιο του 2017, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, παρακολούθησε την σύνοδο κορυφής των 3SI στην Βαρσοβία και κάλεσε την εκδήλωση «απίστευτα επιτυχημένη» [11].

Η συμμετοχή του Trump στην σύνοδο της Βαρσοβίας κατάφερε να φέρει την 3SI σε γνώση του διεθνούς κοινού. Έχει επίσης εγείρει υποψίες στις Βρυξέλλες ότι η πρωτοβουλία ενδέχεται να εξυπηρετήσει τελικά τα συμφέροντα των ΗΠΑ περισσότερο από εκείνα της ΕΕ. Πολλοί Γερμανοί αξιωματούχοι, όπως η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, πιστεύουν [12] ότι η [Πρωτοβουλία] 3SI είναι μια προσπάθεια διαίρεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξισορρόπησης απέναντι στην Γερμανία και την Γαλλία εντός της ΕΕ. Ο Κροάτης ευρωβουλευτής Ivan Jakovcic μέχρι που ισχυρίστηκε [13] ότι η πρωτοβουλία εξυπηρετεί το υποτιθέμενο ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον να αποδυναμώσει την Ευρώπη και να μειώσει το παγκόσμιο βάρος της ΕΕ. Η 3SI δημιουργήθηκε πράγματι αφενός εν μέσω της αντίστασης ορισμένων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης στην αυξημένη πίεση της Γαλλίας και της Γερμανίας για βαθύτερη ολοκλήρωση εντός της ΕΕ, αφετέρου εξαιτίας της προώθησης της πολιτικής των ΗΠΑ «Πρώτα η Αμερική».

Παρόλο που ο πληθυσμός της Πολωνίας είναι έντονα φιλοευρωπαϊκός, η σημερινή εξαιρετικά συντηρητική κυβέρνησή της προτιμά τους δεσμούς με την Ουάσινγκτον αντί με τις Βρυξέλλες. Έχει συγκρουστεί με την ΕΕ σε βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων είναι η ευρωπαϊκή κατανομή των προσφύγων καθώς και η ανεξαρτησία των πολωνικών δικαστηρίων, των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Το Βουκουρέστι, αντιθέτως, είναι τόσο ισχυρός υποστηρικτής της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, και διεξάγει μια εξωτερική πολιτική που ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τα παρομοίως φιλοευρωπαϊκά αισθήματα του πληθυσμού της Ρουμανίας. (Μια δημοσκόπηση του Parlemeter τον Οκτώβριο του 2017 έδειξε ότι το 61% των Ρουμάνων θεωρούν ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από την ένταξη στην ΕΕ). Έτσι, το Βουκουρέστι βλέπει τόσο την B9 όσο και την 3SI ως μέσα για την ενίσχυση των δεσμών της ΕΕ με το ΝΑΤΟ και της συνεργασίας Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, παρά σαν μια πλατφόρμα ενδο-Δυτικής φιλονικίας.

Η παρουσία της Πολωνίας και της Ρουμανίας τόσο στην B9 όσο και στην 3SI καθιστά ασφαλέστερα τα ανατολικά σύνορα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Και οι δύο χώρες φιλοξενούν τμήματα του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ και των πολυεθνικών ταγμάτων του ΝΑΤΟ, και αμφότερες έχουν στρατηγικά συμφέροντα στις γειτονικές χώρες μη μέλη, τα οποία έχουν σχέση με ιστορικούς, πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς τους (η Πολωνία με την Ουκρανία και την Λευκορωσία˙ η Ρουμανία με την Μολδαβία). Το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία φαίνεται να έχουν μάθει τα διδάγματα του άχρηστου παλαιότερου ανταγωνισμού μεταξύ της Συνεργασίας της Μαύρης Θάλασσας (Black Sea Synergy, BSS) -ενός σχεδίου της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Ρουμανίας που ξεκίνησε το 2008 με στόχο την αύξηση της συνεργασίας της ΕΕ με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Γεωργία, την Ρωσία, την Τουρκία και την Ουκρανία- και της Ανατολικής Συνεργασίας (Eastern Partnership)- μια πολωνο-σουηδική πρωτοβουλία που στοχεύει να φέρει την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Λευκορωσία, την Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία πιο κοντά στην ΕΕ χωρίς να τους προσφέρει προοπτικές ένταξης. Η σημασία της BSS έχει μειωθεί σημαντικά καθώς η Ρουμανία έχει αρχίσει να εκφράζει σαφέστερη υποστήριξη προς την Ανατολική Συνεργασία. Στην περίπτωση των B9 και 3SI, το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία συνεργάστηκαν από την αρχή για να παγιώσουν το σύνολο των ανατολικών συνόρων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, στις σημερινές μορφές τους, οι [Πρωτοβουλίες] B9 και 3SI βελτιώνουν μόνο οριακά την σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Για παράδειγμα, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον η 3SI μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την παλαιότερη, καλά χρηματοδοτούμενη και πολύ πιο ολοκληρωμένη Πρωτοβουλία του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (Trans-European Transport Network), η οποία επίσης περιλαμβάνει όλες τις χώρες μέλη της 3SI όπως και, από το 2017, σε κάποιο βαθμό τις χώρες της Ανατολικής Συνεργασίας. Η πρωτοβουλία [14] «υποστηρίζει την ολοκλήρωση 30 Έργων Προτεραιότητας που αντιπροσωπεύουν υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς και έργα κοινού ενδιαφέροντος και συστήματα διαχείρισης των μεταφορών που θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην διευκόλυνση της κινητικότητας των εμπορευμάτων και των επιβατών εντός της ΕΕ». Εξίσου, παραμένει να δούμε τι μπορεί να προσφέρει η σημερινή ομάδα B9 στην ασφάλεια της περιοχής, το οποίο να ξεπερνά τις εγγυήσεις, τις δραστηριότητες και τους πόρους που παρέχει το ΝΑΤΟ στα ανατολικά κράτη-μέλη του, με οποιονδήποτε τρόπο. Χωρίς δικές τους ξεχωριστές και σημαντικές αποστολές, η B9 και η 3SI μπορεί να παραμείνουν απλά ομάδες που μιλάνε χωρίς να έχουν αναγνωρίσιμες επιδράσεις. Οι συναντήσεις τους ίσως ακόμη και να αποξενώσουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δεν περιλαμβάνονται σε αυτές.

Ο προφανής τρόπος ώστε η B9 και η 3SI να προσθέσουν αξία στο status quo θα ήταν να προσθέσουν στα μέλη τους την Γεωργία, την Μολδαβία και την Ουκρανία, με τις οποίες όλα τα κράτη-μέλη των δύο πρωτοβουλιών συνδέονται έμμεσα μέσω του προγράμματος της Ανατολικής Συνεργασίας. Την περίοδο 2014-17 τα τρία αυτά κράτη και η Ευρωπαϊκή Ένωση επικύρωσαν εκτεταμένες συμφωνίες σύνδεσης που περιλαμβάνουν όχι μόνο οικονομικές ρήτρες αλλά και υποχρεώσεις αμοιβαίας εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας που θα ευθυγραμμίσουν σταδιακά τις συνδεδεμένες χώρες με τα πλήρη μέλη της ΕΕ. Με το να συμπεριληφθούν τα τρία κράτη της Ανατολικής Συνεργασίας θα καταστεί σαφές στους σημερινούς πληθυσμούς αμφότερων των πρωτοβουλιών όσο και στα κεντρικά θεσμικά όργανα της ΕΕ και στα αρχηγεία του ΝΑΤΟ, το γιατί έχουν δημιουργηθεί οι B9 και 3SI και ποιος είναι ο σκοπός τους. Οι δύο ομάδες θα έχουν σαφώς καθορισμένα, πλήρως ξεχωριστά και σημαντικά καθήκοντα: Θα καλούνται να ενισχύσουν την ανατολική διάσταση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και να υποστηρίξουν την εφαρμογή των συμφωνιών σύνδεσης της ΕΕ.

Πάνω απ’ όλα, οι 3SI και B9 θα μπορούσαν να βοηθήσουν σημαντικά στην στήριξη της ανάπτυξης και της ασφάλειας εκείνων των μετα-σοβιετικών χωρών που βρίσκονται ήδη κοντά στην ΕΕ, αλλά θα παραμείνουν, στο ορατό μέλλον, εντός της γκρίζας ζώνης της Ευρώπης και συνεπώς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλά ρίσκα και απαιτητικές προκλήσεις. Από πρακτική και συμβολική άποψη, οι δύο πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικούς μοχλούς για την ευρωατλαντική ενσωμάτωση των τριών συμμετεχόντων στην Ανατολική Συνεργασία, να καλύψουν τις διαδικασίες σύνδεσης με πολιτικό και οικονομικό περιεχόμενο, και να βοηθήσουν στην προετοιμασία τους για μια μελλοντική ένταξη τόσο στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ. Θα σηματοδοτούσαν στην Μόσχα ότι τα σημερινά μέλη της 3SI και της Β9 έχουν κοινά συμφέροντα με την Ουκρανία, την Μολδαβία και την Γεωργία και ότι η σταθερότητα, η ασφάλεια και η ευημερία των μετα-σοβιετικών κρατών είναι σημαντικές για ολόκληρη την περιοχή της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης –είτε καλύπτονται από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ είτε όχι.

Με το να ευθυγραμμιστούν επισήμως με τις τρεις χώρες της γκρίζας ζώνης, οι συμμετέχοντες στις Πρωτοβουλίες 3SI και B9 θα αυξήσουν το διακύβευμα της πιθανής μελλοντικής ρωσικής κλιμάκωσης στην ανατολική γειτονιά της ΕΕ. Βεβαίως, κανένας από αυτούς τους οργανισμούς δεν είναι παγκόσμιος πολιτικός παράγοντας συγκρίσιμος με την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ. Δεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ την Γεωργία, την Μολδαβία ή την Ουκρανία στην επίλυση των εδαφικών προβλημάτων τους με την Ρωσία. Παρά ταύτα, η επέκτασή τους προς τα ανατολικά θα ήταν προς το συμφέρον τόσο της ευρω-ατλαντικής συμμαχίας όσο και της ανατολικής γειτονιάς της. Με την αύξηση της διεθνούς ενσωμάτωσης και της εθνικής ανθεκτικότητας της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, οι δύο πρωτοβουλίες θα βοηθούσαν όχι μόνο αυτές τις τρεις χώρες, αλλά και τους σημερινούς συμμετέχοντες στις B9 και 3SI να βελτιώσουν την δική τους γεωπολιτική θέση. Όσο ισχυρότερες και σταθερότερες είναι οι τρεις χώρες της Ανατολικής Συνεργασίας, τόσο καλύτερα θα είναι η Πολωνία, η Ρουμανία και οι άλλες χώρες-μέλη όσον αφορά την εθνική τους ασφάλεια. Τέλος, οι δύο νέοι οργανισμοί θα βοηθήσουν την ΕΕ και το ΝΑΤΟ να εκπληρώσουν τις αποστολές τους πέρα από τα σημερινά ανατολικά σύνορά τους.

Μέχρι στιγμής, η ανατολική διεύρυνση της B9 και της 3SI δεν συζητήθηκε δημοσίως μεταξύ των κρατών-μελών των δύο πρωτοβουλιών ή των πιθανών νέων μελών τους. Πιθανώς, υπάρχουν σημαντικοί ενδιαφερόμενοι ή ακόμη και ολόκληρες εθνικές κυβερνήσεις στο πλαίσιο της B9 και της 3SI που θα ήταν απρόθυμοι να τις επεκτείνουν πέρα από τα σημερινά σύνορά τους. Έτσι, θα χρειαστεί μια ευρύτερη συζήτηση καθοδηγημένη από δρώντες της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας καθώς και οι υποστηρικτές τους στα κράτη-μέλη των δύο ομάδων για να προωθήσουν την ατζέντα διεύρυνσης των συμμετοχών. Οι μεγάλες Δυτικές οργανώσεις και οι κυβερνήσεις της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία ότι μια αναδιάρθρωση της μετασοβιετικής γεωπολιτικής είναι χρήσιμη και προς όφελος όλων των εμπλεκόμενων μερών. Σε αυτό το σημείο, οι B9 και 3SI θα μπορούσαν να αρχίσουν σταδιακά να γεμίζουν το σημερινό κενό ασφαλείας στην γκρίζα ζώνη της ανατολικής Ευρώπης.

Αναδημοσίευση από: Council on Foreign Relations, Inc. Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/central-europe/2017-11-10/how-ro...

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.linkedin.com/in/vasile-rotaru-8b9a7410/
[2] http://dri.snspa.ro/v1/en/
[3] http://snspa.ro/
[4] https://ua.linkedin.com/in/andreasumland
[5] http://ieac.org.ua/ua/
[6] http://www.ibidemverlag.de/Series/Soviet-and-Post-Soviet-Politics-and-So...
[7] http://spps-jspps.autorenbetreuung.de/de/jspps.html
[8] https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2016-04-18/why-putin-too...
[9] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2017-08-15/pay-europe
[10] http://www.nineoclock.ro/foreign-ministers-of-nine-allied-states-of-the-...
[11] http://time.com/4846924/read-president-trumps-remarks-on-defending-civil...
[12] https://www.economist.com/news/europe/21725025-angela-merkel-troubled-pr...
[13] https://www.total-croatia-news.com/politics/20560-the-economist-germany-...
[14] http://ec.europa.eu/transport/infrastructure/tentec/tentec-portal/site/e...

Χρήστος Ζιώγας: Ενδογενείς κρίσεις και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

on Tuesday, 31 October 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

Χρήστος Ζιώγας: Ενδογενείς κρίσεις και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

Η Συνθήκη του Μάαστριχ το 1992 εγκαθίδρυσε την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως το επόμενο θεσμικό βήμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διαδικασία που ολοκληρώθηκε με την Συνθήκη της Λισσαβώνας το 2007. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα δρομολογήθηκε την δεκαετία του '50, σφυρηλατήθηκε, όσον φορά τον χαρακτήρα του, την επόμενη δεκαετία και επικράτησε, ως βασικός ενοποιητικός θεσμός στη Δυτική Ευρώπη τις δεκαετίες του΄70 και του '80. Η Κοινότητα, μέσω διαδοχικών διευρύνσεων σε λιγότερο από 30 χρόνια από την ίδρυσή της, διπλασίασε τα μέλη της. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η αποκοπή του υπαρκτού σοσιαλισμού από το ιστορικό γίγνεσθαι στα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έδωσε στο συσσωματικό εγχείρημα μία ακόμη προοπτική: την επιτυχή πολιτική και οικονομική μετάβαση των εν λόγω κρατών προς τον φιλελευθερισμό.


Αναμφισβήτητα, η ΕΕ μαζί με την Ατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) συνέβαλαν με τις πολιτικές τους στην ομαλή καθεστωτική μετάβαση των περισσοτέρων πρώην σοσιαλιστικών κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Σταδιακά, και μέσω καλά σχεδιασμένων πολιτικών διεύρυνσης, οι συγκεκριμένες χώρες εντάχθηκαν στους δύο οργανισμούς. Η ΕΕ αποτελούσε το επιτυχημένο πρότυπο για την πολιτική και οικονομική μεταρρύθμιση των πρώην σοσιαλιστικών κρατών και το ΝΑΤΟ τον νέο εγγυητή για την ασφάλειά τους. Σήμερα, όντας πολυπληθείς οργανισμοί, η ΕΕ αποτελείται από 27 (λόγω Brexit) και το ΝΑΤΟ από 29 μέλη, συνιστούν η μεν πρώτη την σημαντικότερη προσπάθεια περιφερειακής ολοκλήρωσης, η δε Ατλαντική Συμμαχία τον ισχυρότερο στρατιωτικό οργανισμό παγκοσμίως.

Η ΕΕ κατά την πρώτη μεταψυχροπολεμική δεκαετία ενίσχυσε τις πολιτικές ολοκλήρωσης. Η δημιουργία της ΟΝΕ και η κυκλοφορία του ευρώ αποτέλεσαν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Παράλληλα όμως, αναδείχθηκε και η διστακτικότητα αρκετών κρατών να προχωρήσουν περαιτέρω προς την πολιτική ολοκλήρωση. Η καταψήφιση του προτεινόμενου Ευρωπαϊκού Συντάγματος, στην Ολλανδία και την Γαλλία το 2005, κατέδειξαν την απροθυμία τους για υπερεθνικές επιλογές στον πολιτικό τομέα. Ενώ μέχρι τότε η ΕΕ είχε να διαχειριστεί κατά βάση εξωγενείς κρίσεις, την τρέχουσα δεκαετία παρατηρούνται και ενδογενείς, οι οποίες λειτουργούν ανασταλτικά ως προς την εμβάθυνση της ενωσιακής διαδικασίας.

Στα πλαίσια και επ' ωφελεία του ενοποιητκού εγχειρήματος υποστηρίχθηκε, από ορισμένες πολιτικές, οικονομικές και πνευματικές ελίτ, η «αναγκαιότητα» άμβλυνσης των εθνικών ταυτοτήτων, ώστε να διευκολυνθεί η ανάδειξη μίας κοινής ευρωπαϊκής. Ταυτοχρόνως, θεωρήθηκε ότι η διαρκώς αυξανόμενη οικονομική αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών-μελών θα επιφέρει μονοσήμαντα θετικές επενέργειες, επιταχύνοντας την πορεία ολοκλήρωσης Οι παρούσες συνθήκες δεν επαληθεύουν τους προηγούμενους ισχυρισμούς σχετικά την εξελικτική τους δυναμική, πόσο μάλλον με την τελική τους κατάληξη. Οι προαναφερθείσες διαδικασίες όχι μόνο δεν απέτρεψαν την εμφάνιση εθνικιστικών τάσεων εντός της ΕΕ, αλλά ως έναν βαθμό τις ενεργοποίησαν.

Η δημοσιονομική κρίση επηρέασε δυσμενώς την ενοποιητική διαδικασία. Αν και η διαχείριση της κρίσης απέτρεψε την διάχυσή της σε άλλα κράτη της ΕΕ και υπό αυτό το πρίσμα δύναται να θεωρηθεί ως επιτυχημένη, σημαντικό τμήμα των κοινωνιών των πληττόμενων κρατών-μελών την προσέλαβαν ως ένα σύνολο δράσεων που δεν συνάδουν με την κοινοτική μέθοδο, όντας προϊόν επιβολής των οικονομικά ισχυρότερων χωρών. Παράλληλα, σημαντικά τμήματα των κοινωνιών των δανειοδοτών κρατών ήταν αντίθετα με τις πολιτικές διάσωσης των χωρών, οι οποίες βρέθηκαν σε δημοσιονομικό αδιέξοδο. Εν γένει, δύναται να υποστηριχθεί ότι οι διευρυνόμενες οικονομικές αποκλίσεις και η διαχείριση της οικονομικής κρίσης ανέστειλαν και υπονόμευσαν τις προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Η υπό διαπραγμάτευση αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, συνιστά όχι μόνο μια καινοφανή εξέλιξη, αλλά θα εντείνει τις στρατηγικές αποκλίσεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Το προσφυγικό ζήτημα κατέδειξε την περιορισμένη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών στον πολύ σημαντικό τομέα της ασφάλειας. Οι αποσχιστικές τάσεις της Καταλονίας δημιουργούν ακόμη μια νέα δύσκολη κατάσταση την οποία οφείλει να διαχειριστεί, εκτός από την ισπανική κυβέρνηση, και η ΕΕ. Η ενοποιητική διαδικασία βασίστηκε στην ανατίμηση της οικονομίας, ως κυρίαρχου διαμορφωτικού της παράγοντα, σε συνδυασμό με την προώθηση αντιλήψεων περί πολλαπλών ταυτοτήτων, γεγονός που θα μετατοπίσει σταδιακά το εστιακό σημείο αυτοπροσδιορισμού των ανθρώπων από το έθνος σ' ένα ευρύτερο πολιτικό υποκείμενο (ΕΕ). Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρήθηκε ότι η συσσωμάτωση θα επέλθει τόσο από λειτουργικούς παράγοντες σε επίπεδο οικονομίας, οι οποίοι συν τω χρόνω θα δρομολογήσουν και την πολιτική, όσο και από τις ανανοηματοδοτικές διεργασίες σε επίπεδο κοινωνιών.

Οι οικονομικές συνθήκες και οι ιδέες αποτελούν βασικούς διαμορφωτικούς παράγοντες της ιστορικής διαδικασίας. Οι ενέργειες των υποκειμένων, συλλογικών και ατομικών, είναι συνάρτηση αυτών που βιώνουν ως πραγματικότητα σε συνδυασμό με τις βασικές κατευθυντήριες αντιλήψεις τους. Κανένα συλλογικό υποκείμενο δεν δύναται να διατηρηθεί μόνο ως διανοητική κατασκευή αν δεν μπορεί να συντηρηθεί και σπανίως έως ποτέ οι πολιτικές οντότητες δεν ενεργούν προσμετρώντας μόνο τα υλικά κίνητρα. Προσπαθώντας να ερμηνεύσουμε τα πεπραγμένα της Καταλονίας, διαπιστώνουμε τον διφυή χαρακτήρα των κίνητρων των συλλογικών υποκειμένων. Αμιγώς υλιστικές προσεγγίσεις, πως οι Καταλανοί επιθυμούν να αποσχιστούν για οικονομικούς λόγους, προσκρούουν στο βάσιμο ερώτημα: τί θα κάνουν αν γίνουν αποδεκτές οι απαιτήσεις τους για μικρότερη αναδιανομή στα πλαίσια του ισπανικού προϋπολογισμού; Επίσης, στις αιτιάσεις ότι μόνο με οικονομικά αντίμετρα μπορεί να αποτραπεί η απόσχιση, τί θα απαντήσουν όλοι όσοι προσμετρούν μόνο τον οικονομικό παράγοντα, αν οι Καταλανοί συμφωνήσουν να αποπληρώσουν το κόστος για την ανεξαρτησίας τους;

Η προσπάθεια οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας, που ως έναν βαθμό προϋπέθετε και την μερική αποδόμηση των εθνικών ταυτοτήτων, στην περίπτωση της Καταλονίας μετατόπισε το εστιακό σημείο του αυτοπροσδιορισμού στο τοπικό και όχι στο υπερεθνικό επίπεδο. Οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες στην Ισπανία σε συνδυασμό με τις ιστορικές, πολιτικές και θεσμικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, λειτούργησαν καταλυτικά ως προς την εκδήλωση του αιτήματος για ανεξαρτησία. Στην τωρινή συγκυρία, όπου εντός της ΕΕ τέθηκαν ζητήματα ασφάλειας -προσφυγικές ροές και τρομοκρατία- και διαχείρισης της οικονομικής κρίσης πρυτάνευσαν οι διακυβερνητικές λογικές και πρακτικές. Κατά πόσο οι ενδοευρωπαϊκές, όπως και περιφερειακές, κρίσεις δύνανται να λειτουργήσουν επ' ωφελεία του ενοποιητικού εγχειρήματος στην Γηραιά Ήπειρο, συνιστά μία πιθανή και όχι μία γραμμική εξέλιξη. Διαχρονικά, η ανάγκη κινητοποιεί ατομικά και συλλογικά υποκείμενα˙ στην περίπτωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης το δύσκολο έγκειται στο να προσδιοριστούν και να ιεραρχηθούν τοιουτοτρόπως οι ανάγκες ως κοινές.

1/6/2016. Οι ρώσοατλαντικές σχέσεις στην 3η μεταψυχροπολεμική δεκαετία

on Wednesday, 01 June 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

1/6/2016. Οι ρώσοατλαντικές  σχέσεις στην 3η μεταψυχροπολεμική δεκαετία

Οι καλές σχέσεις Δύσης – Ρωσίας κατά την δεκαετία του ΄90 οφείλονταν εν πολλοίς στην δυσμενή θέση της δεύτερης και επηρεάστηκαν δυσμενώς από την συνεχή ενσωμάτωση κρατών, που βρίσκονταν στην σφαίρα επιρροής ή στην επικράτεια της Σοβιετικής Ένωσης, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Συν τω χρόνω, οι πολιτικές περαιτέρω  διεύρυνσης αποτέλεσαν για τη Μόσχα μη ανεκτή κατάσταση.
Από τις αρχές του 20ου αιώνα η Ρωσία επιδίωξε ενεργά να ανακόψει, κι ως ένα βαθμό να ανατρέψει, τα τετελεσμένα της πρώτης μεταψυχροπολεμικής περιόδου έτσι ώστε να ενισχύσει την θέση και τον ρόλο έναντι των δυτικών χωρών και κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ενεργειακός τομέας ενώ αρχικά εμφανίζονταν ως κοινά επωφελής χώρος συνεργασίας μεταξύ Ρωσικής Ομοσπονδίας και κυρίως των ευρωπαϊκών χωρών, σταδιακά εξελίχθηκε σ’ ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης στο βαθμό που το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί τον ενεργειακό τομέα για να αλιεύσει και πολιτικά οφέλη. Έκτοτε, βασική μερίμνα των Ηνωμένων Πολιτειών και των ευρωπαϊκών κρατών είναι να πολλαπλασιαστούν οι υποδομές εξόρυξης και μεταφοράς υδρογονανθράκων, οι οποίες δεν θα διέρχονται από ρωσικό έδαφος ή από κράτη που βρίσκονται στην σφαίρα επιρροής της Μόσχας. Αντικειμενικός σκοπός του εγχειρήματος συνίσταται στο να παυθεί η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τον ρωσικό παράγοντα. Η συγκεκριμένη πολιτική της Δύσης δεν αποκλείει a priori ενεργειακές συνέργειες με τη Ρωσία διακηρυγμένος στόχος της Ουάσιγκτον είναι η ύπαρξη πολλαπλών διόδων μεταφοράς των υδρογονανθράκων προς τις δυτικές οικονομίες.
Κατά την τωρινή συγκυρία, η εν εξελίξει κρίση στην Ουκρανία εμπεριέχει περισσότερο το στοιχείο της αντιπαράθεσης παρά της συνεννόησης. Κύρια στόχευση της Μόσχας είναι να διαρραγεί το ατλαντικό πλαίσιο προσεγγίζοντας χώρες της Ευρώπης, προοπτική που φαντάζει αρνητική κυρίως για τα αγγλοσαξονικά συμφέροντα και ενεργοποιεί τις παραστάσεις απειλής για τα κράτη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Οι δυσμενείς, εν σχέσει με τις αρχικές επιδιώξεις της Δύσης, εξελίξεις στην Συρία και η αποφασιστική στάση του Κρεμλίνου, καθώς και το καταλυτικό γεγονός των τρομοκρατικών επιθέσεων, στο ρωσικό πολιτικό αεροσκάφος στην Αίγυπτο και το Παρίσι, επέφεραν συγκλίσεις επιδιώξεων μεταξύ δυτικών πρωτευουσών και Μόσχας. Η Τουρκία με την κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού προσπάθησε να αποτρέψει τις δρομολογηθείσες εξελίξεις, ακυρώνοντας την συσταθείσα συμμαχία Ρωσίας –Δύσης, εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Η Ρωσία επιθυμεί να θεωρείται από τη Δύση, πολιτικές ηγεσίες και κοινωνίες, ως παράγων σταθερότητας κι όχι αστάθειας στο περιφερειακό και διεθνές σύστημα, ευελπιστώντας σε ανάλογη συνεννόηση και στην ουκρανική κρίση. Η «εγκράτεια» της Μόσχας, στην περίπτωση της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους από την τουρκική αεροπορία, δηλοί του λόγου το αληθές.

James Stavridis: Here's How to Pull Turkey Back From the Brink - Μάριος Ευρυβιάδης: Τα έωλα επιχειρήματα για την Τουρκία: Ο ανερμάτιστος Stavridis και η συμβατική σοφία των ατλαντιστών!

on Thursday, 02 November 2017. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

James Stavridis: Here's How to Pull Turkey Back From the Brink - Μάριος Ευρυβιάδης: Τα έωλα επιχειρήματα για την Τουρκία: Ο ανερμάτιστος Stavridis και η συμβατική σοφία των ατλαντιστών!

Erdogan gets more authoritarian, and closer to Russia and Iran, every day. But kicking him out of NATO would make things worse.

Since its founding nearly a century ago, Turkey's foreign policy goal has been summed up in a simple phrase: “No problems with our neighbors.” But the situation today is different: “all our neighbors have problems.” And the Turks have plenty of their own.

There is no understating how important it is that the U.S. and other NATO allies quickly mend fences with Turkey and help it through its regional crisis.
The Turks are under great strain from the fight against terrorists in Syria and Iraq, a rare instance of sustained warfare along NATO's southern flank. Russia is moving ever closer to Turkey, coordinating military operations in the Middle East and agreeing to sell the Turks a top-of-the-line S-400 air-defense system, over protests from the U.S. and other NATO countries.


Domestically, President Recep Tayyip Erdogan is a highly polarizing figure who continues to fume over the failed coup against him last summer. More than 50,000 Turks have been jailed and 150,000 have lost their jobs, actions that will reverberate in Turkish politics for a generation. Crackdowns against “unruly journalists” and “suspect jurists” are common. And the independence movement among the Kurds of Iraq and Syria has put an end to hopes for progress on relations with Turkey's own restive Kurdish minority.

Meanhwile, U.S.-Turkish relations have cratered following a string of confrontations that run from the profound to the petty. Erdogan continues to be obsessed with extraditing Fethullah Gulen, a Turkish cleric now living in Pennsylvania, whom he believes to have been at the heart of the coup. His security detail is under indictment in the U.S. after they beat a group of protesters in Washington. This month, a Turkish citizen working for the U.S. State Department was jailed, triggering visa retaliations back and forth between Ankara and Washington and dealing a staggering blow to the Turkish lira. And the U.S. is understandably concerned about Turkish moves in Syria, which seem to be more aligned with the interests of Russia and Iran than the U.S.

This has led some U.S. critics to wonder whether NATO might be better off without Turkey as a member. That is a foolish thought. Rather, as we confront the lowest point in U.S.-Turkish relations in a generation, we need to think through a meaningful strategy for bringing this crucial partner back into the fold. What should the U.S. and its NATO allies do?

First, we need simply to accept Turkey's fundamental strategic importance. When I was the supreme allied commander of NATO forces, people would often say to me, "Turkey is a crucial bridge between East and West.” Actually, Turkey is much more than just a bridge. Such comments miss the power, importance and history of Turkey, which is in every sense a power center unto itself. Over the centuries of the Ottoman Empire, the Turks proved their ability to build a powerful economy, conduct complex imperial politics, and dominate vast swaths of territory throughout Europe, the Middle East and Africa.

Today, Turkey has the 13th-largest economy in the world, a growing population of 80 million, a powerful diaspora around the world (including within Europe and the U.S.), and a highly diversified economic base. It also has the second-largest army in NATO and hosts the headquarters of all alliance land forces. The military is highly professional (albeit battered at the senior-leadership level in the face of post-coup purges). Turkey is a powerful and important actor throughout the Middle East now, and will be a significant global player by mid-century. None of this can be ignored.

Second, we must articulate and execute a strategic plan for engaging the Turkish government. Any rapprochement with Ankara must include conducting more frequent political visits at every level, especially cabinet and immediate sub-cabinet U.S. officials visiting their counterparts. Western governments should encourage more direct business investment and a higher level of technology transfer in sectors such as light industry, cyber and robotics. The U.S. must involve Turkish leaders and concerns as it tries to resolve the crises raised by the independence movement in Iraqi Kurdistan. The U.S and Europeans should also help conduct humanitarian operations including joint efforts in the massive refugee camps along the Turkish-Syrian border, which are costing Erdogan's government a fortune.

Third, the U.S. can encourage geopolitical relationships that keep Turkey oriented toward the trans-Atlantic world. These would include helping to ease tensions with Greece over the Aegean and the flow of refugees; resolving the long-standing dispute over Cyprus (which is closer to a possible solution than it has been in decades); helping to rebuild a once-strong relationship with Israel that has frayed among arguments over everything from the Kurds to the status of Jerusalem; and helping melt tensions with the Sunni Arabs, who feel threatened by the Turkish moves to align with Iran. Above all, the U.S. should encourage the Europeans to at least continue negotiations on possible EU membership for Turkey, which unfortunately has never looked so distant).

Fourth, we must find a modus vivendi with President Erdogan. He is clearly in control of his country’s destiny, and will remain in power for the foreseeable future. Yet his increasingly dictatorial tendencies will create real tension with Washington. We should adopt a strategy of criticizing in private while working visibly with him in public. Creating public confrontations will not help -- we need deft personal diplomacy to encourage him to ensure the long term viability of democracy, rule of law, and freedom of the press.

Finally, we can enhance military-to-military cooperation. This means more exercises and training missions in Turkey, both with the U.S. bilaterally and through NATO; better information and intelligence sharing, especially in regard to operations in Syria; more U.S. military sales to Ankara (particularly now that Russia has established itself as a competitor); naval exercises in the Black Sea with Turkey alongside other NATO Allies and partners (Romania, Bulgaria, Georgia, Ukraine); joint missions for humanitarian and security operations in Kosovo and Bosnia; and high-level military delegations exchanging visits.

None of this will be easy or cost-free. But it would be a geopolitical mistake of enormous proportions to allow Turkey to drift away from the U.S., Europe and NATO. We are in danger of seeing that shift occur before our eyes, and we need a plan to prevent it. That will mean rising above some of the heated rhetoric in the relationship to keep our eyes on the strategic value of Turkey as a friend, partner and ally.
This column does not necessarily reflect the opinion of the editorial board or Bloomberg LP and its owners.

Πηγ'η: https://www.bloomberg.com/view/articles/2017-10-20/here-s-how-to-pull-turkey-back-from-the-brink

Μάριος Ευρυβιάδης: Τα έωλα επιχειρήματα για την Τουρκία: Ο ανερμάτιστος Stavridis και η συμβατική σοφία των ατλαντιστών

Για πρώτη φορά μετά την τουρκική εισβολή του 1974 η «ατλαντική Τουρκία» του ΝΑΤΟ, ο «μεγάλος και πιστός σύμμαχος» των ΗΠΑ και του Ισραήλ, υποφέρει από αρνητική δημοσιότητα στην Αμερική. Και επιστρατεύονται όλοι οι πολιτικά και οικονομικά εξωνημένοι για να υπερθεματίσουν υπέρ της Τουρκίας και πως αυτή διατηρεί ακόμη ανέπαφη, 20 σχεδόν χρόνια μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τη στρατηγική της αξία για τις ΗΠΑ και την ατλαντική Ευρώπη του ΝΑΤΟ.



Το πιο πρόσφατο παράδειγμα της σχολής αυτής είναι η αρθρογραφία του πρώην διοικητή του ΝΑΤΟ και των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη και σημερινού Κοσμήτορα στη Σχολή Νομικής και Διπλωματίας (Fletcher School of Law and Diplomacy, Tufts University) James Stavridis και η οποία δημοσιεύθηκε στη γνωστή αμερικανική επιθεώρηση Bloomberg (20/10/17).

Τα επιχειρήματα του Stavridis συνοψίζουν τη διαχρονική συμβατική σοφία των ατλαντιστών ως προς τον κομβικό ρόλο της Τουρκίας στους στρατηγικούς σχεδιασμούς της Δύσης για την αντιμετώπιση της Σοβιετικής Ένωσης και Ρωσίας σήμερα, τον ρόλο της ως «ανάχωμα» αλλά και ως «μοντέλο» κατά εξτρεμιστικών ιδεολογιών (σήμερα, δηλ. του ισλαμιστικού φονταμενταλισμού αλλά που λόγω σκοπιμοτήτων δεν ονομάζεται έτσι), για την «αμυνα» του Ισραήλ καθώς επίσης και για τον «έλεγχο» του Ιράν.

Θα παρουσιάσω συνοπτικά τα πέντε επιχειρήματα του Stavridis και θα προσπαθήσω να απαντήσω κατά πόσον συνεχίζουν αυτά να ισχύουν σήμερα αλλά και γιατί αυτά αναπαράγονται συνεχώς εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες.

Το πρώτο και πιο βασικό επιχείρημα, και από το οποίο συνάγονται τα υπόλοιπα, είναι πως η Τουρκία διατηρεί «στρατηγική αξία» που πρέπει να «γίνει αποδεκτή» και πως είναι αυτόνομος «χώρος ισχύος».

Το δεύτερο, πως οι ΗΠΑ οφείλουν να «δημιουργήσουν και να υλοποιήσουν ένα στρατηγικό σχέδιο» επαφής με την Τουρκία.

Το τρίτο, πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να ενθαρρύνει τέτοιες «γεωπολιτικές σχέσεις που να διατηρούν την Τουρκία προσανατολισμένη προς τον ατλαντικό κόσμο».

Τέταρτο, πως πρέπει να βρεθεί από τις ΗΠΑ ένας τρόπος (modus vivendi) με τον Ερντογάν και να αποφεύγονται οι δημόσιες αντιπαραθέσεις μαζί του.

Και πέμπτο, πως οι ΗΠΑ πρέπει να καλλιεργήσουν τη «συνεργασία ανάμεσα στις στρατιωτικές ηγεσίες των δυο κρατών», να εντατικοποιήσουν τις σχέσεις της Άγκυρας με το ΝΑΤΟ, να αυξήσουν τις πωλήσεις όπλων, να κάνουν κοινά γυμνάσια στη Μαύρη θάλασσα, κλπ.

Καταρχήν σημειώνω πως κατά τη «λογική» Stavridis, τα πράγματα είναι μονόδρομος: η Τουρκία είναι τόσο «σημαντική» για τις ΗΠΑ ώστε το βάρος διατήρησης της σχέσης να εναπόκειται στη Ουάσιγκτον και μόνο. Το ζήτημα της αμοιβαιότητας αγνοείται επιδεικτικά.

Η θέση αυτή χαρακτήριζε και δικαιολογούσε όλη την πολιτικό-στρατηγική σκέψη στις ΗΠΑ και κυρίως στο Πεντάγωνο έναντι στην Τουρκία στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αλλά προφανώς και τώρα. Εάν δηλαδή η Τουρκία «χαθεί» σήμερα για τις ΗΠΑ, όπως π.χ. «χάθηκε» η εθνικιστική Κίνα το 1949 ή το Ιράν το 1978, το φταίξιμο δεν θα είναι των Τούρκων, (σήμερα δηλ. του ισλαμιστή Ερντογάν) αλλά των Αμερικανών. Ταυτόχρονα, η θεώρηση αυτή «παρήγαγε», από το 1947 και μετά, την αντίστοιχη θέση της Τουρκίας και, μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, που ο μακαρίτης Τούρκος πρωθυπουργός Σουλεΐμάν Ντεμιρέλ να λέει σε πρώην Αμερικανό αξιωματούχο το 1979, «πρέπει να πληρώνετε τους λογαριασμούς μας διότι μας έχετε ανάγκη» («you must pay our bills because you need us»).

Έχουν όντως έτσι τα πράγματα όπως πριν 70 σχεδόν χρόνια όταν άρχισε ο Ψυχρός Πόλεμος; Αδιαμφισβήτητα η Τουρκία είναι στρατηγικής σημασίας χώρα. Όμως το στρατηγικό βάρος μια χώρας και συνεπώς η ισχύ και επιρροή της στα διεθνή δρώμενα είναι πάντοτε σχετική με τα πράγματα και την ισχύ και τον ρόλο άλλων κρατών, είτε αυτά είναι ανταγωνιστές είτε είναι συνεργάτες.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου η Τουρκία «έχασε» τη στρατηγική της αξία ως «αμυντικός/επιθετικός» χώρος έναντι της Σοβιετικής Ένωσης και του κομμουνισμού. Ας μην ξεχνάμε πως μετά το 1991 η Τουρκία έπαψε να έχει σύνορα με τη σημερινή Ρωσία (ήταν 800 χιλ. επί Σοβιετίας!). Και σήμερα η Τουρκία κάθε άλλο παρά εχθρός είναι της Ρωσίας και του Πούτιν.

Αυτό που αρνείται να «καταλάβει» ο ατλαντιστής Stavridis και οι ομόσταυλοί του, είναι πως τα πράγματα δεν έχουν πια έτσι. Ο κόσμος άλλαξε και σίγουρα άλλαξε και η Τουρκία. Η αλλαγή της Τουρκίας έναντι της Δύσης δεν άρχισε επί Ερντογάν αλλά ούτε και «εμπνεύστηκε» από αυτόν. Η αλλαγή έχει βαθιές κεμαλικές καταβολές αλλά αυτό είναι μεγάλο κεφάλαιο για να αναλυθεί εδώ. Επί Ερντογάν, όμως, τα πράγματα έχουν «ξεχειλώσει» και το «μάζεμα» τους δεν μπορεί να γίνει με έωλες στρατηγικές και ψυχροπολεμικές νοοτροπίες.

Δομικό και βαθιά πολιτικό το πρόβλημα

Τι δεν καταλαμβαίνει ο James Stavridis; Δεν καταλαβαίνει πως η Τουρκία «Πακιστανοποιείται» πολιτικά και θρησκευτικά και πως ο αμετροεπής Ερντογάν δεν είναι παρά ένα σύμπτωμα του όλου προβλήματος.

Το ουσιαστικό πρόβλημα της Τουρκίας είναι δομικό και παράλληλα βαθιά πολιτικό. Όπως εύστοχα παρατήρησε ένας Τούρκος διανοούμενους τη δεκαετία του 1950 ονόματι Celal Yaliniz- όταν τότε οι ατλαντιστές την εξυμνούσαν ως κοσμικό, φιλελεύθερο, αναπτυξιακό και αντικομουνιστικό «μοντέλο»- η Τουρκία είναι ένα πλοίο που ταξιδεύει ανατολικά και οι επιβάτες του στο κατάστρωμα βαδίζουν δυτικά. Σήμερα με τον Ερντογάν στο πηδάλιο ο προσανατολισμός των Τούρκων έχει ευθυγραμμιστεί με την πορεία του πλοίου. Του Stavridis όμως o προσανατολισμός παραμένει ανερμάτιστος. Όπως και της συνομοταξίας του στην Ουάσιγκτον.

ΠΗΓΗ:https://www.apopseis.com/ta-eola-epichirimata-gia-tin-tourkia-o-anermatistos-stavridis-ke-i-symvatiki-sofia-ton-atlantiston/

SLpress- Θεόδωρος Τσακίρης*: Μπορεί να γίνει το ΝΑΤΟ εγγύηση για τους Ελληνοκυπρίους;  

on Friday, 30 November 2018. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Θεόδωρος ΤσακίρηςΤις τελευταίες εβδομάδες έχει ανοίξει για λόγους εντυπωσιασμού μια ευρύτερη συζήτηση περί ΝΑΤΟϊκών εγγυήσεων στο Κυπριακό. Άλλοι πονηρότεροι εμού θα έλεγαν πως η συζήτηση άνοιξε για λόγους αποπροσανατολισμού από τον κίνδυνο διολίσθησης του Κυπριακού σε διχοτομικές επιλογές συνομοσπονδιακού χαρακτήρα. Η συζήτηση αυτή πυροδοτήθηκε από μια δημόσια δήλωση του προέδρου Αναστασιάδη με την οποία «δεν απέκλειε», αλλά ούτε και αποδεχόταν, τον ρόλο του ΝΑΤΟ σε ένα πλαίσιο εγγυητή της λύσης που θα αποφασιστεί, κάτι που προφανώς προϋποθέτει και τη σύμφωνη γνώμη της Τουρκίας. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρόεδρος Αναστασιάδης επιχειρεί μια δημόσια τοποθέτηση που ανοίγει διαύλους επικοινωνίας με την Ατλαντική Συμμαχία.


Μπορεί να εγγυηθεί το ΝΑΤΟ για τους Ελληνοκυπρίους;, Θεόδωρος Τσακίρης

Στο προεκλογικό του πρόγραμμα το 2013, ο κ. Αναστασιάδης είχε θέσει ως προτεραιότητα της εξωτερικής του πολιτικής την υποβολή αίτησης ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟϊκό πρόγραμμα «Συνεταιρισμός για την Ειρήνη» , στο οποίο συμμετέχουν πολλές πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες καθώς κι άλλες χώρες. Η πρόταση αυτή ουδέποτε κατατέθηκε, επισήμως, καθότι κατέστη σαφής η άρνηση της Τουρκίας να συναινέσει σε οποιαδήποτε μορφή επαφής ή συνεργασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Ατλαντική Συμμαχία. Το αποτέλεσμα ήταν η συζήτηση αυτή να ατροφήσει και να παραπεμφθεί στις καλένδες μέχρι και πριν από μερικές ημέρες.

 

Το ερώτημα είναι, γιατί επανέρχεται τώρα με δεδομένη την πάγια τουρκική στάση που καθιστά άνευ αντικειμένου την όποια συζήτηση για συνεργασία Κύπρου-ΝΑΤΟ πριν από τη λύση του Κυπριακού; Μήπως ορισμένοι βλέπουν το ΝΑΤΟ ως αντικαταστάτη του συστήματος εγγυήσεων που δημιούργησε η Συνθήκη Εγγύησης του 1960, η παρερμηνεία της οποίας «επέτρεψε» στην Τουρκία να εισβάλει στην Κύπρο το 1974; Μήπως ορισμένοι βρίσκονται σε σύγχυση αναφορικά με το τι είδους εγγυήσεις προσφέρει στα μέλη της η Ατλαντική Συμμαχία και υπό ποιες προϋποθέσεις εγγυάται την ασφάλειά τους;

Για να βάλουμε, λοιπόν, τα πράγματα στη θέση τους ας ξεκαθαρίσουμε ότι η συζήτηση περί εμπλοκής του ΝΑΤΟ στο Κυπριακό, είτε πριν είτε μετά από ενδεχόμενη λύση του, καθίσταται άνευ αντικειμένου για τους ακόλουθους λόγους:

  1. Το ΝΑΤΟ δεν έχει από τον Καταστατικό του Χάρτη δικαίωμα να παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας σε μη μέλη του. Για να έχει νόημα αυτή η συζήτηση, θα πρέπει η Ομοσπονδιακή Κύπρος, που θα προκύψει μέσα από το υπάρχον πλαίσιο λύσης, να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Κάτι τέτοιο δεν έχει κανένα λόγο να το δεχθεί ή να το επιτρέψει η Τουρκία, καθότι και μετά τη λύση, εάν αυτή περιλαμβάνει την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στο νησί, η Τουρκία θα συνεχίζει να χρησιμοποιεί το στρατιωτικό της πλεονέκτημα έναντι της Κύπρου προκειμένου να εκβιάζει καταστάσεις και να επιβάλλει πολιτικές. Για να έχουν το παραμικρό νόημα οι ΝΑΤΟϊκές εγγυήσεις στην περίπτωση του Κυπριακού, θα πρέπει πρώτα να υποχωρήσουν όλα τα τουρκικά στρατεύματα κι ο οπλισμός τους, υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ και τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ, πριν τεθεί σε εφαρμογή η Συμφωνία λύσης του Κυπριακού, κάτι που μπορεί να γίνει μέσα σε 10-12 μήνες μετά από ένα ενδεχόμενο θετικό δημοψήφισμα.
  2. Καμία εγγύηση τέτοιου είδους δεν έχει προταθεί ή προσφερθεί ποτέ στην ιστορία της Συμμαχίας από το 1949. Όλες οι εκτός Ευρώπης ή εκτός ΝΑΤΟ αποστολές της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένων των επεμβάσεων στο Κόσοβο και το Αφγανιστάν, έφεραν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και δεν απέρρεαν ως αποτέλεσμα του συλλογικού συστήματος άμυνας της Ατλαντικής Συμμαχίας. Εάν θεωρητικά τα Σκόπια εισέβαλαν στο Κόσοβο, ή το Πακιστάν εισέβαλε στο Αφγανιστάν, τα εκεί ευρισκόμενα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα δεν θα είχαν καμία νομική υποχρέωση να προστατεύσουν την κοσοβαρική ή αφγανική κυβέρνηση.
  3. Ακόμη και για τα μέλη του ΝΑΤΟ δεν υπάρχει καμία εγγύηση ασφάλειας όταν η πηγή της ανασφάλειας ή της απειλής για ένα κράτος μέλος προέρχεται από ένα άλλο κράτος μέλος, όπως ισχύει μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Εξ ου και η παγία Ποντιοπιλατική στάση του ΝΑΤΟ στα Ελληνοτουρκικά.
  4. Οι αποφάσεις της Ατλαντικής Συμμαχίας λαμβάνονται συλλογικά. Τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο και το ασκούν συστηματικά. Οι ΗΠΑ δεν κάνουν πάντοτε ότι θέλουν στη Συμμαχία παρά τις περί του αντιθέτου δημόσιες εντυπώσεις. Παραδείγματα βέτο αποτελούν: α) η άρνηση περίπου 10 κρατών μελών να εγκρίνουν αμερικανική πρόταση για να δοθεί καθεστώς «υποψήφιας» προς ένταξη χώρας στην Ουκρανία το 2008 και β) το βέτο που ασκεί από το 2004 η Τουρκία με το οποίο μπλοκάρεται συχνά η συνεργασία ΝΑΤΟ-ΕΕ σε αμυντικά θέματα. Εσχάτως, η Τουρκία έκανε το ίδιο με την Αυστρία, προκαλώντας έντονη αντίδραση από πολλά ευρωπαϊκά κράτη ακόμη και (δευτερευόντως) από τις ΗΠΑ.
  5. Για να υπάρξουν εγγυήσεις ασφαλείας για την Κύπρο (ομόσπονδη ή μη) από πλευράς ΝΑΤΟ, θα πρέπει η Κύπρος να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και να βγεί από το ΝΑΤΟ η Τουρκία, μέσω ενός μηχανισμού εξόδου που δεν υπάρχει και δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς της Συμμαχίας. Ποιος πραγματικά πιστεύει ότι η Τουρκία θα δεχόταν κάτι τέτοιο εάν δεν τη συνέφερε για την τήρηση των επεμβατικών της δικαιωμάτων και δεν θα της επέτρεπε, ενδεχομένως, να κρατήσει τα στρατεύματά της στην Κύπρο στο διηνεκές, υπό το νομιμοποιητικό μάλιστα μανδύα μιας ΝΑΤΟϊκής βάσης;

*Θεόδωρος Τσακίρης; είναι Επίκουρος Καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Διετέλεσε μέλος του Δ.Σ. της κυπριακής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και μέλος και του Γεωστρατηγικού Συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Την περίοδο 2008-10 διατέλεσε σύμβουλος επί θεμάτων διεθνούς ενεργειακής πολιτικής των Υπουργών Ενέργειας, Χρίστου Φώλια, Κωστή Χατζηδάκη και Γιάννη Μανιάτη. Από το 2015 είναι Σύμβουλος Εξωτερικής Πολιτικής του Προέδρου του ΔΗ.ΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλου. Πρόσφατα εξελέγη Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του Δημοκρατικού Κόμματος.

 

2014-09-01. Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή στην Ουαλία.

on Monday, 01 September 2014. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφουν οι: Στάθης Ευσταθιάδης και Αγγελος Αλ. Αθανασόπουλος, Βήμα Κυριακής 31/9/2014

2014-09-01. Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή στην Ουαλία.

ΑΤΖΕΝΤΑ
Δαπάνες, Μέση Ανατολή, Μετανάστευση και Ναρκωτικά
Η «ανάγκη» για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών κάθε χώρας - μέλους στο πλαίσιο της «ρωσικής επιθετικής πολιτικής» είναι από τα σημαντικά θέματα της ατζέντας τα οποία επισήμανε ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον στην προσκλητήρια επιστολή που έστειλε στους ομολόγους του στη Συμμαχία. Το Αφγανιστάν όπου οι στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται, τυπικά, υπό τη σημαία του ΝΑΤΟ, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και το νέο μεταναστευτικό ρεύμα που δημιούργησε, οι «κίνδυνοι για την ειρήνη και την ασφάλεια των λαών» από χώρες που είναι σε εμφύλιο πόλεμο, τα ναρκωτικά και η ηλεκτρονική κατασκοπεία είναι μερικά από εκείνα που θα συζητηθούν και με τους ηγέτες κρατών εκτός ΝΑΤΟ.

Η ψυχροπολεμική ρητορεία επιστρέφει!
Με καλυπτόμενο αντιρωσικό χρώμα η συγκέντωση 65 ηγετών στην Ουαλία
Γράφει ο Στάθης Ευσταθιάδης
Πανηγυρικό χαρακτήρα με προβεβλημένο συμβολισμό και μόλις καλυπτόμενο αντιρωσικό χρώμα έχει η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή στην Ουαλία. Εχουν προσκληθεί και θα παραστούν 40 και πλέον ηγέτες από χώρες οι οποίες δεν ανήκουν στην Ατλαντική Συμμαχία, σε μια επίδειξη της ενότητας και της δύναμης της Δύσης αλλά και των προθέσεων του ΝΑΤΟ να επεκταθεί και σε γεωγραφικές περιοχές πέραν εκείνων που καθορίζει ο ιδρυτικός χάρτης του - στον ειρηνο-ινδικό χώρο. Μαζί με τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων που ανήκουν στο ΝΑΤΟ θα αποτελέσουν τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ηγετών τα τελευταία 30 χρόνια.
Η κρίση στην Ουκρανία και οι επιπλοκές της -θα συζητηθούν στο περιθώριο της διάσκεψης-, η ένταση των σχέσεων της Ουάσιγκτον με τη Ρωσία, τα ρωσικά αντίμετρα στο εμπάργκο που εφαρμόζει η ΕΕ και ο υποδαυλιζόμενος πανικός ο οποίος έχει καταλάβει τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία από την κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία ήταν το 'μάννα εξ ουρανού' στο ΝΑΤΟ, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε δύο-τρεις ευρωπαϊκές χώρες για να αναζωογονήσουν την Ατλαντική Συμμαχία η οποία έχασε τον λόγο ύπαρξης από την ημέρα που ο Ψυχρός Πόλεμος τερματίστηκε.
Με την παρότρυνση της Ουάσιγκτον, οι τρεις χώρες της Βαλτικής (Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία) και η Πολωνία δημιουργούν την κατάλληλη ατμόσφαιρα. Ο εσθονός πρόεδρος Τοόμας Ιλβες δήλωσε την περασμένη Κυριακή ότι 'δεν μπορεί να αποκλείσει' ρωσική επίθεση στη χώρα του και ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τασκ ζήτησε από το ΝΑΤΟ 'συγκεκριμένα μέτρα (...) ουσιαστικής βοήθειας' σε περίπτωση κρίσης.
Η απάντηση, από τον Γενικό Γραμματέα Αντερς Φαγκ Ράσμουσεν, ήταν άμεση. Το ΝΑΤΟ, δήλωσε, «σχεδιάζει» τη δημιουργία νέων μόνιμων βάσεων στην Ανατολική Ευρώπη καθώς και τη συγκρότηση «επίλεκτης μονάδας ταχείας επέμβασης» ώστε να γνωρίζει εκ των προτέρων «ο επιτιθέμενος» ότι θα συναντήσει δυνάμεις από όλο το ΝΑΤΟ. Και πρόσθεσε: «Οι ανατολικοί σύμμαχοί μας θα ικανοποιηθούν όταν δουν ότι ένα νέο ΝΑΤΟ είναι σε ετοιμότητα». Η διάσκεψη κορυφής του Νιούπορτ θα διαμορφώσει το ανάλογο κείμενο.
Η δημιουργία «μόνιμων βάσεων» του ΝΑΤΟ στην Πολωνία και στις χώρες της Βαλτικής - παλαιός και μόνιμος στόχος της Ουάσιγκτον - προκαλεί προβλήματα και οπωσδήποτε θα εντείνει ακόμη περισσότερο τις σχέσεις της Δύσης με τη Μόσχα. Η Γερμανία δεν φαίνεται πρόθυμη να υποστηρίξει το σχέδιο και ήταν η Ανγκελα Μέρκελ η οποία επισήμανε αυτή τη διαφωνία στους Βορειοευρωπαίους κατά τη διάσκεψή τους στις αρχές Αυγούστου στη Λετονία.
Ακόμη εντονότερη είναι η διαφωνία της Γερμανίας. Οπως και άλλων κρατών-μελών, για την «αναβάθμιση» της αμερικανικής αντιπυραυλικής «ασπίδας» ώστε «να καλύπτει πλήρως τη Ρωσία». Φυσικά πρόκειται για αστειότητες, επειδή η «ασπίδα» δημιουργήθηκε και άρχισε να τοποθετείται στην Πολωνία όχι για να ελέγχει την πυραυλική δραστηριότητα της Βόρειας Κορέας, όπως ισχυρίζονται οι Αμερικανοί, αλλά για να παρακολουθεί τη στρατιωτική μηχανή της Ρωσίας.
«Επί σειρά ετών βεβαιώναμε τη Ρωσία ότι το αντιπυραυλικό σύστημα δεν κατευθυνόταν στη χώρα τους. Πώς θα τους πούμε τώρα για τις αλλαγές στόχου;» εξηγούσε στο Βερολίνο κυβερνητική πηγή τη γερμανική αντίδραση. Ωστόσο το ΝΑΤΟ δεν δείχνει να υποχωρεί. Αξιωματούχος της Συμμαχίας δήλωσε την περασμένη Τετάρτη ότι το ζήτημα «οπωσδήποτε θα συζητηθεί σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις ηγετών αλλά και στο περιθώριο της διάσκεψης» και προεξόφλησε ότι ο πρόεδρος Μπαρόκ Ομπάμα και ο πολωνός πρωθυπουργός θα φέρουν το ζήτημα στις συναντήσεις τους.
Μέσα σε αυτό το κλίμα η Φινλανδία και η Σουηδία ανακοίνωσαν ότι «σχεδιάζουν μια πιο στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ» και ότι θα συνάψουν μια συνθήκη για να έχουν στρατιωτική βοήθεια από τη Συμμαχία σε περίπτωση «έκτακτης κατάστασης». Η σουηδή υπουργός Αμυνας Κάριν Ενσιρεμ δήλωσε ότι οι δύο χώρες δεν ζητούν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, θα ήθελαν όμως την «ουσιαστική συνδρομή του» σε περίπτωση «καταστροφών και απειλής της ασφάλειάς τους».

ΜΈ 10,000 άνδρες από Στρατό, Ναυτικό και Αεροπορία
Το ΝΑΤΟ ετοιμάζει Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης στην Ανατολική Ευρώπη
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΓΕΛΟΣ ΑΛ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
Ενα Σχέδιο Ταχείας Αντίδρασης (Readiness Action Plan - RAP) με σκοπό τη γρήγορη ανάπτυξη δυνάμεων στην Ανατολική Ευρώπη και προφανή στόχο την αντιμετώπιση μελλοντικής ρωσικής επιθετικότητας αναμένεται να υιοθετηθεί από τους Συμμάχους στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί την προσεχή Πέμπτη και Παρασκευή (4-5 Σεπτεμβρίου) στην Ουαλία.
Από ελληνικής πλευράς, το παρών θα δώσουν ο πρωθυπουργός Ανιώνης Σαμαράς, ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Δημήτρης Αβραμόπουλος. Οι τρεις άνδρες δεν θα έχουν αυτή τη φορά να ασχοληθούν με το θέμα των Σκοπίων. Ωστόσο οι νατο¬ρωσικές σχέσεις και η εξέλιξή τους θα μπορούσαν να επηρεάσουν την Αθήνα που πορεύεται μεταξύ των δύο «γεωπολιτικών τεκτονικών πλακών».
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις, το RAP θα εσπάζει κυρίως στο θέμα της συλλογικής άμυνας, όπως αυτή προβλέπεται από το περίφημο Αρθρο 5 της Συμμαχίας. Οπως «Το Βήμα» πληροφορείται, τα νατοϊκά σχέδια μιλούν για τη δημιουργία μιας νέας Διακλαδικής Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης, με αυξημένη ετοιμότητα, σε συνδυασμό με την εγκαθίδρυση μιας μονάδας Διοίκησης και Ελέγχου (Command and Control) για την κάλυψη των ανατολικοευρωπάίκών χωρών (Πολωνία, Λιθουανία, Εσθονία, Λετονία, Βουλγαρία, Ρουμανία).
Αυτό το διακλαδικό σώμα (Joint Expeditionary Force - JEF) θα περιλαμβάνει δυνάμεις του στρατού ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας. Αναμένεται δε σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες να αριθμεί ως και 10.000 άνδρες. Στην παρούσα φάση και ενώ οι προετοιμασίες εν όψει της Συνόδου στην Ουαλία συνεχίζονται πυρετωδώς, ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στη νέα δύναμη έχουν εκφράσει η Βρετανία, η Λετονία, η Εσθονία, η Λιθουανία, η Νορβηγία και η Δανία. Δεν αποκλείεται δε να συμμετάσχει και ο Καναδάς, μία χώρα που τηρεί σκληρή στάση εναντίον της Μόσχας λόγω της μεγάλης ουκρανικής διασποράς στο έδαφος του. Η νέα διακλαδική δύναμη θα μπορεί να αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, εφόσον χρειαστεί, και θα πραγματοποιεί συχνές ασκήσεις στο έδαφος των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης.
Ουσιαστικά, με τις επιλογές αυτές, το ΝΑΤΟ θα επιδιώξει να αυξήσει τη φυσική παρουσία του στην Ανατολική Ευρώπη, χωρίς να παραβιάζει, όσο αυτό είναι δυνατό, το πνεύμα και το γράμμα της Founding Act του 1997 με τη Ρωσία. Σε αυτήν γίνεται αναφορά στην αποφυγή στάθμευσης μόνιμων (permanent) νατοϊκών δυνάμεων στην άλλοτε περιοχή του σοβιετικού μπλοκ και συμφωνήθηκε πριν από την πρώτη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς.
ΟΙ ίδιες επιλογές θαεπιτρέψιυν όμως μια «συνεχή» (continuing) παρούσα σε εκ περιτροπής βάση (rotational basis) που θα καλύπτει μια «ευρύτερη έννοια μόνιμης παρουσίας» σύμφωνα με έκφραση ανώτερου στελέχους της Συμμαχίας που μίλησε στο «Βήμα» υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο θα είναι παρών στην Ουαλία, όπου θα συνεδριάσει σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ουκρανίας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Αθήνα εξετάζει το ενδεχόμενο να συνδράμει τα νατοϊκά σχέδια με τρεις τρόπους (ναυτική συνοδεία των αμερικανικών πολεμικών πλοίων Aegis, αποστολή επιτελών, παραχώρηση της βάσης του Ακτίου για αεροσκάφη AWACS). Σε ό,τι αφορά δε την παροχή βοήθειας προς το Κίεβο, δεν έχουν ακόμη ληφθεί οριστικές αποφάσεις. Εξετάζονται διάφορα σενάρια, όπως π.χ. η χρηματική συνεισφορά σε κάποιο από τα ειδικά ταμεία (trust funds) ή ενδεχομένως η εκπαίδευση Ουκρανών στρατιωτικών. Η ουκρανική κρίση και οι επιπτώσεις της έχουν διχάσει τους Συμμάχους με έναν τρόπο που ακολουθεί το μοτίβο «Παλαιάς» και «Νέας Ευρώπης»: τα δυτικοευρωπαϊκά κράτη-μέλη δεν επιθυμούν πλήρη ρήξη των σχέσεων με τη Μόσχα, ενώ τα ανατολικοευρωπάίκά επιθυμούν μια πιο ενεργό και δυναμική απάντηση στις ρωσικές κινήσεις.

2016-02-27. Η αλήθεια για το ΝΑΤΟ σε απλά Ελληνικά

on Saturday, 27 February 2016. Posted in Απόψεις μη Μελών

Αναδημοσίευση από http://www.olympia.gr/

1.    Τα ΝΑΤΟ θα είναι ανάμεσα στα σύνορα Ελλάδας Τουρκίας και θα ελέγχει τις Τουρκικές Ακτές
2.    Τα συμμαχικά πλοία θα παρακολουθούν με ΟΛΑ τα μέσα (Κάμερες, Ραντάρ, UAV, Drones) ότι ξεκινάει από την Τουρκία και θα διατάσουν τη Τουρκική Ακτοφυλακή να τους επιστρέψει πίσω στην Τουρκία
3.    Αν η διάσωση είναι σε ελληνικά χωρικά ύδατα την ευθύνη την έχει η Ελλάδα, αν είναι σε Τουρκικά η Τουρκία.
4.    Τα συμμαχικά πλοία θα συμμετέχουν μόνο στην παρακολούθηση, αλλά ακόμη κι αν χρειαστεί να γίνει διάσωση θα παραδίδουν τους διασωθέντες στην FRONTEX/ Τουρκική ακτοφυλακή ώστε να τους επιστρέψει.
5.    Οι Ελληνικές δυνάμεις θα έχουν το πλήρη έλεγχο των Ελληνικών χωρικών υδάτων από τον Βορρά έως τον Νότο και το Καστελόριζο και τα Ίμια και όλες τις βραχονησίδες και τον Εναέριο χώρο.
6.    Οι Τουρκικές δυνάμεις θα έχουν μόνο τον έλεγχο των δικών τους χωρικών υδάτων και ξεχνάνε για πάντα τα γκρίζα όνειρα που είχαν επί Σημίτη.
7.    Τα ΝΑΤΟικα πλοία μπορούν να ανεφοδιάζονται σε όποιο λιμάνι ή νησί απαιτηθεί ακόμη και σε αυτά που δεν θα ήθελαν οι Τούρκοι, απλά γιατί δεν τους πέφτει πλέον λόγος, οι εποχές Σημίτη τελείωσαν.
8.    Τα Συμμαχικά πτητικά μέσα θα καταθέτουν σχέδιο πτήσης στο Ελληνικό FIR αν είναι να πετάξουν στον Ελληνικό FIR και αυτό περιλαμβάνεται στη συμφωνία και στον Τουρκικό αν είναι να πετάξουν στον Τουρκικό, τα όνειρα του Νταβουντογλου για 25ο Παράλληλο τελείωσαν.
9.    Οι Τούρκοι ίσως να θέλουν να συνεχίσουν τις παραβιάσεις να γίνονται πάλι βορά των Ελλήνων πιλότων, αλλά τώρα θα πρέπει να κάνουν υπερπτήσεις πάνω από συμμαχικά πλοία που δεν θα είναι και ότι πιο ευχάριστο για τους Συμμάχους.
10.    Όλοι  όσοι έχουν ξεκινήσει από τις Τουρκικές ακτές θα επιστρέφουν στις Τουρκικές ακτές, είτε είναι μετανάστες, είτε είναι πρόσφυγες, είτε είναι σε βάρκα είτε διασωθούν. Η συμφωνία γράφει (any person).
11.    Η Ελλάδα να διατηρεί το δικαίωμα της σύμβασης της Γενεύης να μην επιστρέψει όσους κινδυνεύουν αν επιστρέψουν στην Τουρκία (πχ Κούρδοι). Αντίθετα από ότι έκανε ο Σημίτης με τον Οτσαλαν.
12.    Η παραμονή στους χώρους διαμονής θα είναι προσωρινή και για ορισμένο χρονικό διάστημα. Παρατηρήθηκε μάλιστα το φαινόμενο οι ίδιοι οι μετανάστες να μην θέλουν να παραμείνουν ούτε μια μέρα στην Ελλάδα αλλά να φύγουν στα σύνορα. Έτσι θα φτιαχτούν και νέες υποδομές 20.000 ατόμων κοντά στα σύνορα ώστε να φεύγουν ευκολότερα.
13.    Σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες θα γίνεται βιομετρική ταυτοποίηση ώστε να ελέγχουν όλοι, ακόμη και οι παράνομοι (αν κι οι περισσότεροι τζιχαντιστές κυκλοφορούν στην Ευρωπη με κανονικά διαβατήρια όπως απεδείχθη μετά την επίθεση στο Παρίσι).
14.    Η Ελλάδα θα αναλάβει πρωτοβουλία μέχρι να έρθει η βοήθεια απο τον ΟΗΕ να ταυτοποιεί όλα τα παιδιά ασυνόδευτα/συνοδευομενα ώστε να μην χαθεί ούτε ένα παιδί.
15.    Σε ενημέρωση με τον ΟΗΕ το προσωπικό που θα χρειαστεί θα προσλαμβάνεται από τους κατοίκους των Περιοχών σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
16.    Για τις προμήθειες και άλλες υπηρεσίες προτεραιότητα θα έχουν οι τοπικές επιχειρήσεις κι όχι το γνωστό παιχνίδι με τους Εργολάβους.
17.    Από το δήθεν περιστατικό στην Ρόδο μέχρι σήμερα έχουν ανεφοδιαστεί 200 πτήσεις πολεμικών και πολιτικών αεροσκαφών, προς απογοήτευση των Τούρκων και τον εγχώριων συνεργατών τους.
18.    Για όσους απορούν γιατί στην Ελλάδα το ΝΑΤΟ κι όχι στην Τουρκία. Το ΝΑΤΟ από την πρώτη ημέρα που οι Τούρκοι έριξαν το Ρωσικό Su-24 δεν ήθελαν να εμπλακούν σε διαμάχη με την Ρωσία για κανένα χατίρι του Νταβούντογλου, πόσο μάλλον που βγαίνουν στο φώς οι σχέσεις του με το ISIS, όσο και να μην θέλουν τον Ασάντ περισσότερο δεν θέλουν τους Ισλαμιστές του ISIS και την Al Qaeda. Η συμμέτοχη αποδεικνύει ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη σταθερή χώρα στην Περιοχή.
Πηγή: ΕΔΩ!

2016-02-16. «Χαμένη η Τουρκία; Ο ρόλος του νατοϊκού στόλου στο Αιγαίο και η συριακή κρίση.»

on Tuesday, 16 February 2016. Posted in Απόψεις μη Μελών

Του Νίκου Σταματάκη

US Secretary of State for Defense Ashton Carter gives a press conference on the second day of the NATO Defense Ministers Council at alliance headquarters in Brussels, Belgium, 11 February 2016. NATO defence ministers have agreed to plan for a surveillance mission in the Aegean Sea between Turkey and Greece to help crack down on migrant smuggling operations, US Defence Secretary Ashton Carter said, following a Turkish and German initiative. EPA, OLIVIER HOSLET

H εσπευσμένη αποστολή νατοϊκών ναυτικών δυνάμεων στο Αιγαίο (εντός 24 ωρών!!) υπό το πρόσχημα της πρόσκλησης από την Γερμανία, την Τουρκία και την Ελλάδα για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης έχει πολλαπλή σημασία και περικλείει πιθανότατα κινδύνους – αλλά ίσως και κάποιες ευκαιρίες και δυνατότητες – για τα ελληνικά συμφέροντα.
Πριν επιχειρήσουμε οποιαδήποτε ανάλυση παρακαλούμε τους πάντες να κρατήσουν την ψυχραιμία τους και να αποφεύγουν την εκτόξευση κατηγοριών περί προδοσίας κλπ. . Ακούμε για μήνες τώρα το επιχείρημα ότι το 2014 είχαμε στην Ελλάδα μόνο 50,000 εισροές μεταναστών-προσφύγων ενώ το 2015 πάνω από 800.000, γεγονός για το οποίο ευθύνεται η πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Δεν έχω κανένα δισταγμό να καταδικάσω την χαλαρότητα της μεταναστευτικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, τις δεδομένες εθνομηδενιστικές τάσεις στελεχών του αλλά και τις μειοδοτικές αντιλήψεις του κόμματος στα εθνικά θέματα. Αλλά κάποια στιγμή θα πρέπει όλοι οι Ελληνες να σταματήσουμε να κομματικοποιούμε θέματα που μπορούν να έχουν μοιραίες εθνικές συνέπειες… Εκείνοι που το πράττουν είναι επιεικώς ανεύθυνοι.  Επειδή θάπρεπε να σημειώσουν στην ίδια φράση όπου κατηγορούν τον ΣΥΡΙΖΑ ότι στην γειτονική Ιταλία οι σχετικές εισροές ανέβηκαν από τις 3,000 στις 150.000 στην ίδια περίοδο(!!) δηλαδή σε ποσοστό υπερδιπλάσιο από ότι στην Ελλάδα.  Γιατί άραγε δεν βρέθηκαν κάποιοι πρόθυμοι Ιταλοί να αρχίσουν να εκτοξεύουν βρισιές περί «προδοσίας»;  Η αλήθεια να μπαίνει πρώτα λοιπόν και μετά τα κομματικά συμφέροντα…
Αμεση η σύνδεση με την κρίση στη Συρία και τη δημιουργία του Κουρδικού κράτους
Το γεγονός ότι η αποστολή νατοϊκού στόλου στο Αιγαίο συμπίπτει με τις καταιγιστικές επιτυχίες των κυβερνητικών δυνάμεων στη Συρία (σε συμμαχία με τους κούρδους του YPD με ρωσική αεροπορική βοήθεια και κάτω από την ομπρέλα ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων και εξαιρετικά εξελιγμένων ραντάρ) ασφαλώς έχει σημειωθεί από πολλούς αναλυτές.  Πράγματι βρισκόμαστε μερικά βήματα πριν την ολοκληρωτική νίκη του παραπάνω συνασπισμού, καθώς έχει σχεδόν επιτευχθεί η κατάληψη του Χαλεπίου και η ενοποίηση των τριών κουρδικών καντονίων της βόρειας Συρίας.  Με άλλα λόγια, εκείνο που πριν 4-5 χρόνια κάποιοι σχολιάζαμε ως υποθετικό «τελικό σενάριο», δηλαδή την δημιουργία διόδου προς την θάλασσα για το ενιαίο Κουρδιστάν είναι πλέον σχεδόν πραγματικότητα.  Ταυτόχρονα είναι γεγονός ότι η Τουρκία έχει απωλέσει τον έλεγχο των νοτιοανατολικών της επαρχιών προς όφελος του ΡΚΚ, εμπειροπόλεμα στελέχη του οποίου ηγούνται του αγώνα στην Συρία ενισχύοντας το YPD!
Ας σημειωθεί εδώ ότι η ταύτιση του PKK με το YPD είναι πρωτίστως γεωγραφική αφού το τουρκικό και το συριακό Κουρδιστάν συνορεύουν και η διαφαινόμενη «ένωση» τους έχει τεράστιες συνέπειες:
1) Δημιουργείται και μέσω του διαφαινόμενου νέου κουρδικού κράτους αλλά και μέσω της εκδίωξης της ΙΣΙΣ από την Συρία μια ενιαία ζώνη μεταξύ Ιράν-Ιράκ-Συρίας-Λιβάνου, μέσω της οποίας η Τεχεράνη εξασφαλίζει τα πάγια στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντά της και δημιουργεί πρόσβαση στη Μεσόγειο.
2) Δημιουργείται κυρίως μέσω της ένωσης τουρκικού και συριακού Κουρδιστάν συνοριακός φραγμός μεταξύ Βορρά-Νότου που αποκλείει την διακαώς επιθυμούμενη από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ διέξοδο προς την σουνιτική Τουρκία και την Ευρώπη με τους σχεδιαζόμενους αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
3) Και τα δύο παραπάνω δεδομένα εξυπηρετούν τη ρωσική πολιτική, τα συμφέροντα της οποίας συμβαδίζουν με του Ιράν και είναι καθέτως αντίθετα με αυτά της Τουρκίας και της Σ.Αραβίας. Επιπλέον η Ρωσία έχει προ πολλού συμμαχήσει με το ΡΚΚ και επιδιώκει να εξασφαλίσει εις το διηνεκές τη μοναδική της ναυτική βάση στη Μεσόγειο, στη Λατάκεια της Συρίας.
Η κορύφωση του συριακού δράματος πολλαπλασιάζει τον αριθμό των προσφύγων αλλά ανεβάζει και το γεωστρατηγικό αδιέξοδο.  Διαφαίνεται ότι υπάρχει συνεννόηση ΗΠΑ-Ρωσίας σε αρκετά σημεία και ιδιαίτερα:
1) Στην ανάγκη δημιουργίας κουρδικού κράτους με ταυτόχρονη «δραστική» περικοπή του μεγέθους και της σημασίας της Τουρκίας.  Μάλιστα η πολύ πρόσφατη συνάντηση (και παρασημοφόρηση!) ανώτατων αμερικανών αξιωματούχων στο Κομπάνι  με την κουρδική ηγεσία του YPD αποτέλεσε τη συμβολική επισφράγιση αυτού.
2) Στην προσωρινή παραμονή του προέδρου Ασαντ στην εξουσία.
Υπάρχει ωστόσο και αρκετή ασάφεια για τον έλεγχο του νέου υπό δημιουργία κουρδικού κράτους αλλά και περισσή αμοιβαία δυσπιστία. Στην ασάφεια και τη δυσπιστία αυτή εντοπίζεται και η ανάγκη του ΝΑΤΟ να έχει έντονη παρουσία στο Αιγαίο.  Δεν θα στείλει άλλωστε τα πολεμικά του ολόκληρο ΝΑΤΟ να παίζουν ντουφεκιές και κλεφτοπόλεμο με τους λαθρέμπορους…
Ο Αρχηγός του ΝΑΤΟ κ. Στόλτενμπεργκ ήταν σαφέστατος ως προς τον σκοπό της αποστολής:
«Συλλογή κρίσιμων πληροφοριών και επιτήρησης προς τον στόχο της αντιμετώπισης των λαθρεμπόρων και των εγκληματικών κυκλωμάτων».  Υπό το κάλυμμα αυτό βέβαια η παρουσία μεγάλου αριθμού νατοϊκών πλοίων στο Αιγαίο έχει και ένα άλλο σαφέστατο στόχο: Να στείλει μήνυμα στη Μόσχα ότι εάν τα πράγματα στη Συρία – και οι συναφείς διαπραγματεύσεις – οδηγηθούν σε αδιέξοδο η διέξοδος από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Μεσόγειο θα κλείσει.  Αλλωστε αμερικανοί αξιωματούχοι διατυμπανίζουν προς όλες τις κατευθύνσεις τις τελευταίες ημέρες ότι «δεν πρόκειται να υπάρξει στρατιωτική λύση στη Συρία».
Τα ελληνικά συμφέροντα στην εξελισσόμενη κρίση 
Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε την ώρα που γράφονταν οι γραμμές αυτές εάν οι ελληνικές απαιτήσεις για την αναστολή επί εξάμηνο της τουρκικής στρατιωτικής ηγεσίας του ΝΑΤΟ έχουν εισακουσθεί (με την προτεινόμενη παράταση της γερμανικής ηγεσίας που ισχύει τώρα). Φαίνεται ότι έχει εξασφαλισθεί παραμονή των τουρκικών πολεμικών εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, ενώ κάποια άλλα σημεία χρήζουν διευκρίνησης.  Ασφαλώς τα παραπάνω πρέπει να μας δημιουργούν ανησυχία για τον προφανή κίνδυνο να δημιουργηθούν στο Αιγαίο κάποια νέα τετελεσμένα υπέρ της Τουρκίας.  Εάν όμως κάποιος δεί την νατοϊκή επιχείρηση στο Αιγαίο υπό το πρίσμα της συριακής κρίσης τότε ίσως να οδηγηθεί και σε κάποια άλλα συμπεράσματα:
1)     Εάν μεν Αμερικανοί και Ρώσοι έχουν καταρχήν συμφωνήσει για τη δημιουργία του Κουρδιστάν και την περικοπή του μεγέθους και του ρόλου της Τουρκίας, τότε η παρουσία του στόλου στο Αιγαίο δεν ενισχύει μόνο τις δυτικές θέσεις απέναντι στη Ρωσία, αλλά ταυτόχρονα συμβάλλει στον έλεγχο του παρανοϊκού διδύμου Ερντογάν-Νταβούτογλου, των οποίων οι δηλώσεις και κινήσεις μπορούν να τινάξουν όλη τη Μέση Ανατολή στον αέρα και να οδηγήσουν σε παγκόσμιο πόλεμο…  Ετσι ενώ οι Ερντογάν και Νταβούτογλου είναι «πανευτυχείς» που επιτέλους «το ΝΑΤΟ εμπλέκεται», μέσα στην εγωκεντρική φαντασιοπληξία τους βλέπουν «το τυρί» αλλά δεν βλέπουν τη «φάκα» που το ίδιο το ΝΑΤΟ και οι Αμερικανοί τους έχουν στήσει…
2)     Υπό το ίδιο πρίσμα η παρουσία του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο – εφόσον βέβαια τηρηθούν ορισμένες μίνιμουμ απαιτήσεις της Ελλάδας περί σεβασμού των κυριαρχικών της δικαιωμάτων – εξασφαλίζει ότι το παραπάνω παρανοϊκό δίδυμο Ερντογάν-Νταβούτογλου δεν θα καταφύγει σε επέλαση προς Δυσμάς και σε ελληνοτουρκικό πόλεμο με κάποια γελοία αφορμή και ίσως κάποια απόβαση σε ελληνικό έδαφος.. Μια τέτοια προς δυσμάς επέλαση βασικό στόχο θα είχε να σώσουν το τομάρι τους μέσα στην εθνικιστική έξαψη που θα ακολουθούσε…  Επειδή, όπως τώρα βαδίζουν τα πράγματα, με την επερχόμενη δημιουργία κουρδικού κράτους με διέξοδο στη Μεσόγειο και οι δυό τους έχουν εξασφαλισμένη την κρεμάλα σε κεντρική πλατεία της Πόλης ή της Αγκυρας και μάλιστα εντός του έτους…
3)     Ασφαλώς χρειάζεται σοβαρότητα, προσοχή στη λεπτομέρεια και ετοιμότητα από ελληνικής πλευράς σε κάθε φάση της νατοϊκής επιχείρησης.  Εφόσον αυτά υπάρξουν, εφόσον δηλαδή δεν βάλουμε κάποιο αυτογκόλ όπως στην περίπτωση των Ιμίων, τότε θα πρέπει να είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι το καθεστώς του Αιγαίου δεν πρόκειται να αλλάξει σε βάρος μας.  Υπάρχουν άλλωστε συμφέροντα υπέρτερα (κυρίως ρωσικά αλλά και δυτικά) και σπουδαίες δημόσιες αλλά και μυστικές διεθνείς συμφωνίες που εξασφαλίζουν το συγκεκριμένο καθεστώς.
Ας κλείσουμε σημειώνοντας ότι σε συνθήκες σύγχυσης και ασάφειας υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο να ξεφύγουν οι εξελίξεις από τον οποιοδήποτε έλεγχο και να εξελιχθούν σε μια μικρότερη ή πιο εκτεταμένη σύγκρουση της Ρωσίας με την Τουρκία.  Ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι αμφίβολο πόσο καλοδεχούμενο θα ήταν στους κόλπους της Δύσης, όσο και εάν ορισμένοι κύκλοι δεν θα το έβλεπαν με άσχημο μάτι – εάν βέβαια είχαν εξασφαλισμένο ένα αμοιβαίο στραπατσάρισμα τόσο του Πούτιν όσο και του Ερντογάν…  Όμως τα ηγετικά προσόντα του Ρώσου προέδρου αλλά και αυξανόμενη στρατιωτική ισχύς της Ρωσίας αλλά και κυρίως η δεδηλωμένη συμμαχία με την Κίνα και το Ιράν κάνουν το σενάριο αυτό ιδιαίτερα παρακινδυνευμένο… Η πιθανότερη εξέλιξη φαίνεται ότι θα είναι μια ελεγχόμενη διευθέτηση της κρίσης με εναλλαγή φάσεων διαπραγμάτευσης με πολεμικές ιαχές…
http://mignatiou.com/2016/02/o-rolos-tou-natoikou-stolou-sto-egeo-ipo-to-prisma-tis-natoikis-krisis/

2016-02-16. Αιγαίο: Επτά ερωτήματα ζητούν απαντήσεις

on Tuesday, 16 February 2016. Posted in Απόψεις μη Μελών

Γράφει ο Ιωάννης Σ. Θεοδωράτος, δημοσιογράφος και αμυντικός αναλυτής, συνεργάτης μας

Η νατοϊκή εμπλοκή αναμένεται ότι θα φέρει στην επιφάνεια τις πιο σημαντικές πτυχές των ελληνοτουρκικών προβλημάτων, σε μια περίοδο κατά την οποίαν η χώρα μας (σ.σ. η οποία δεν διαθέτει Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας) επιχειρεί να βρει «πολιτικές» λύσεις για το θέμα αντιμετώπισης των μεταναστευτικών ροών. Η νατοϊκή ναυτική διοίκηση MARCOM έχει ξεκινήσει τις συζητήσεις για την συγκρότηση της δύναμης η οποία θα σταλεί στο Αιγαίο, ενώ εμφανίζεται έτοιμη να εξετάσει πιθανά αιτήματα συμμετοχής σε αυτήν πολεμικών πλοίων και από άλλες χώρες.
Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι το ΝΑΤΟ θα συμβάλλει καίρια στην επίλυση του ζητήματος (βλ. αφιέρωση από τον ΥΠΕΘΑ της συμφωνίας στην μνήμη των τριών θυμάτων του δυστυχήματος στην Κίναρο!) ενώ οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η όλη ιδέα της εμπλοκής της συμμαχίας είναι τουρκο-γερμανικής προελεύσεως. Οι ΗΠΑ δεν έχουν ξεκαθαρίσει εάν θα μετάσχουν με ναυτικές δυνάμεις στην επιχείρηση, ενώ νεότερες πληροφορίες αναφέρουν, ότι επειδή η ελληνική πλευρά δείχνει υπερβολική σπουδή να ξεκινήσει το συντομότερο η αποστολή των πλοίων, φαίνεται να «αμελεί» να θέσει προς συνεννόηση με την συμμαχία κάποια πολύ σημαντικά τεχνικά ζητήματα.
Μέχρι σήμερα και ιδιαιτέρως τα τελευταία εικοσιτετράωρα η τουρκική συμπεριφορά παρουσιάζεται συνεπής με τις αναθεωρητικές διεκδικήσεις της παραϊσλαμιστικής αναθεωρητικής νεο-οθωμανικής ηγεσίας της Άγκυρας. Ήδη οι τουρκικές αρχές και ενώ έχει γνωστοποιηθεί η διαδικασία αποστολής ναυτικών δυνάμεων της συμμαχίας έχουν προβεί σε σειρά ενεργειών αμφισβήτησης της κυριαρχίας καθώς και σε σειρά άλλων προκλητικών δράσεων (σ.σ. ΝΟΤΑΜ Κίναρος, αποστολή υδρογραφικού Τσεσμέ, παρενόχληση ιταλικού ερευνητικού Odin Finder).
Οι προαναφερόμενες κινήσεις αποκαλύπτουν και επιβεβαιώνουν τουρκική βούληση υπέρ της διατήρησης σε μέγιστο δυνατό βαθμό των προκλητικών απαιτήσεων, σε μια συγκυρία κατά την οποίαν η Ελλάδα βρίσκεται υπό πίεση. Οι ενέργειες αυτές οι οποίες ουδέποτε ήσαν ασυντόνιστες αλλά πάντοτε εντάσσονταν σε ένα ευρύτερο σχέδιο της Άγκυρας, συνιστούν μεθοδεύσεις και θα έπρεπε να μας απασχολήσουν σήμερα περισσότερο από άλλη περίοδο…
Αναφορικά με την επί θύραις νατοϊκή εμπλοκή εκτιμούμε ότι πρέπει να θέσουμε συγκεκριμένα ερωτήματα και συγκεκριμένα:
Α) Πόσα ναυτικά μίλια εύρος εναερίου χώρου αναγνωρίζει η συμμαχία, έξι ή δέκα;
Β) Τα οργανικά ελικόπτερα των φρεγατών που θα συμμετέχουν στην επιχείρηση, αναμένεται ότι θα εκτελούν υπερπτήσεις κατόπιν αδείας στην περιοχή του ΝΑ Αιγαίου, χώρο αμφισβήτησης της εθνικής κυριαρχίας από την αναθεωρητική Τουρκία. Θα υποβάλλουν σχέδια πτήσης, ακόμη και τα τουρκικά;
Γ) Ποια θα είναι η ελληνική αντίδραση σε ενδεχόμενη σκοπίμως προκλητική συμπεριφορά των εναέριων μέσων, τα οποία θα απονηώνονται από τουρκικό πολεμικό και θα εκτελούν έρευνες στην περιοχή των Ιμίων π.χ.;
Δ) Πως σκοπεύει η ελληνική πλευρά να αποτρέψει υπερπτήσεις τουρκικών εναέριων μέσων με νατοϊκό μανδύα σε περιοχές τις οποίες αμφισβητεί η Άγκυρα;
Ε) Πως θα αντιμετωπιστεί το ζωτικής σημασίας ζήτημα προστασίας της εθνικής περιοχής έρευνας και διάσωσης, ιδιαιτέρως στον επίμαχο γεωγραφικό χώρο του νότιου και νοτιοανατολικού Αιγαίου, από την αναμενόμενη προβολή τουρκικής απαίτησης μη αναγνώρισής του (βλ πρόσφατη ΝΟΤΑΜ για την περιοχή ερευνών στην Κίναρο);
ΣΤ) Πως θα αντιδράσει η ελληνική πλευρά εάν τουρκικό πολεμικό συνεργαστεί τηρώντας απολύτως εθνικούς όρους και κριτήρια με την τουρκική Διοίκηση Ασφάλειας Ακτών, σε συμβάν έρευνας και διάσωσης, αμφισβητώντας την εθνική κυριαρχία και την αντίστοιχη αρμοδιότητα της χώρας μας;
Ζ) Έχουν εκπονηθεί σχέδια κι έχει ληφθεί υπόψη περίπτωση κατά την οποίαν υπάρξει «τυχαία» αποβίβαση λαθρομεταναστών ή προσφύγων σε νησίδα την οποία αμφισβητεί η Άγκυρα και στη συνέχεια πριν ή και μετά από την διαβίβαση στοιχείων από την νατοϊκή δύναμη, εκκενωθεί από τις τουρκικές αρχές;

Πριν προχωρήσουμε οφείλουμε να ενημερώσουμε ότι το ΝΑΤΟ δεν αποδέχεται 10 μίλια εύρος εθνικού εναέριου χώρου και εάν π.χ. ένα ελικόπτερο που βρίσκεται σε σκάφος που πλέει μεταξύ έξι και δέκα ναυτικών μιλίων, απονηωθεί έστω και για ένα εκατοστό αυτομάτως παραβιάζει τον εθνικό εναέριο χώρο…

Τα ανωτέρα επτά ερωτήματα δεν είναι τα μοναδικά, αλλά ελπίζουμε ότι το ΓΕΕΘΑ και συγκεκριμένα ο ναύαρχος Αποστολάκης θα έχει φροντίσει να λάβει εγκαίρως τα μέτρα του για την αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων, καθώς οφείλει να γνωρίζει ότι την όποια αποτυχία ή μη επιθυμητή τροπή την επωμίζονται σχεδόν αποκλειστικώς οι στρατιωτικοί.

Το ίδιο βεβαίως αφορά και την αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία έσπευσε να επικροτήσει την νατοϊκή παρουσία, αμελώντας την ικανότητα της Τουρκίας να χειραγωγεί επιδέξια την συμμαχία σε διάφορα επίπεδα λήψης απόφασης, αλλά και την ικανότητά της να προξενεί προσχεδιασμένες κρίσεις εκμεταλλευόμενη τη νατοϊκή γραφειοκρατία.

Ως επιμύθιο, θέτουμε ένα στοχευμένο ερώτημα σε γνωρίζοντες, αρμοδίους και μη. Εάν αγαπητοί κύριοι πιστεύετε ότι η κρίση την οποία αντιμετωπίζουμε είναι αποτέλεσμα της τουρκικής αδυναμίας ή λόγω της ηθελημένης γεωστρατηγικής σκοπιμότητας εκ μέρους της Άγκυρας, γιατί στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου όπου μεταξύ άλλων συζητείται το μεταναστευτικό, λάμπουν δια της απουσίας τους οι Έλληνες υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας, ενώ προνομιακό ρόλο και θέση κατέχουν οι αντίστοιχοι Τούρκοι;

2014-03-18. ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΜΑΙΑ ΤΙ;

on Tuesday, 18 March 2014. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Σπυρίδων Κουρκούμπας, Υπτγος ε.α. Μέλος ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

2014-03-18. ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΜΑΙΑ ΤΙ;

Κατεβάστε ΕΔΩ! το άρθρο με τους χάρτες!

Υπάρχει μια  χώρα φάντασμα . Μια χώρα που ενώ  δεν αναγνωρίζεται από κανένα κράτος και δεν την αναφέρει κανένας χάρτης, συνεχίζει να  υπάρχει από το 1992 με δική της  κυβέρνηση, βουλή, στρατό, αστυνομία, σημαία κλπ. Αυτή είναι η  Υπερδνειστερία,  μια στενή λωρίδα μεταξύ Μολδαβίας και Ουκρανίας εκτάσεως  περίπου όση είναι η Εύβοια,  με πληθυσμό μισό εκατομμύριο   Μολδαβών, Ουκρανών, Ρώσων,   Ρομά κλπ. Μια περιοχή που κατά τη διάρκεια του    Β’ ΠΠ επελέγη από το φιλοναζί  δικτάτορα της Ρουμανίας Αντονέσκου,  ως τόπος εκτοπισμού των Ρομά της χώρας του, για  έμμεση ανέξοδη εξόντωσή τους, μια και δε χρησιμοποιήθηκαν λουτρά αερίων και κλίβανοι αλλά οι  φοβερά χαμηλές επικρατούσες θερμοκρασίες, η  μη ύπαρξης καμιάς υποδομής διαβίωσης,  η πείνα και οι λοιμοί. 
       Το 1990 τοπικοί κάτοικοι με τη βοήθεια εθελοντών, ρωσόφωνων Ουκρανών, Κοζάκων, Ρώσων και Ρωσικού στρατού νίκησαν τις Μολδαβικές δυνάμεις και ανακηρύξαν ντε φάκτο  την ανεξαρτησία της χώρας. Με το δημοψήφισμα του 2006 και   με ποσοστό 93,1% οι ψηφοφόροι της αυτοανακηρυγμένης Δημοκρατίας της Υπερδνειστερίας ψήφισαν υπέρ της οριστικής ανεξαρτητοποίησής τους από τη Μολδαβία και της ένωσης με τη Ρωσία (με την οποία η περιοχή δε συνορεύει).
         Από το 1992 που  υπάρχει κατάπαυση του πυρός, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνωρίζει την Υπερδνειστερία ως περιοχή «παγωμένης διαμάχης». Σήμερα στην Υπερδνειστερία  υπάρχουν μερικές χιλιάδες Ρώσων στρατιωτών, είναι  η έδρα της 14ης  Ρωσικής Στρατιάς και  έχει μια σχετικά αναπτυγμένη βιομηχανία με εξαγωγές κυρίως προς την Ρωσία
       Αυτή λοιπόν η λωρίδα, μήκους 400 και μέγιστου πλάτους έως  20  χιλιομέτρων, αποτελεί στην ουσία την προέκταση της Ρωσίας προς την Ευρώπη και της δίνει ταυτόχρονα ένα στρατηγικό βάθος,  θα αποτελέσει στο εγγύς μέλλον το μήλον της έριδος μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ, για την απομάκρυνσή της από την αγκαλιά της Μόσχας.
      Η Ρωσία όμως φαίνεται ότι   σε καμιά περίπτωση δε θα υποχωρήσει στις αναμενόμενες   πιέσεις της Δύσεως και κυρίως των ΗΠΑ για να εγκαταλείψει την Υπερδνειστερία και θα αντιδράσει με κάθε τρόπο οικονομικό, πολιτικό αλλά και με στρατιωτικές κινήσεις. Ήδη στέλνει, κατά δημοσιογραφικές πληροφορίες, 4.000 επίλεκτους αλεξιπτωτιστές  με βαρύ οπλισμό και έχει θέσει σε πολεμική ετοιμότητα τις τοπικές στρατιωτικές της δυνάμεις 
       Δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός  ότι  η Υπερδνειστερία  μαζί με τη παραθαλάσσια  περιοχή της Βαλτικής  Καλίνινγκραντ, η οποία  περικλείεται από την Πολωνία (Ν) και Λιθουανία (ΒΑ), είναι δύο περιοχές   με κοινά χαρακτηριστικά και ενδιαφέροντα για τη Ρωσία. Δεν έχουν κοινά σύνορα με τη «μητέρα πατρίδα»,  είναι Ρωσόφωνες και αποτελούν τα προωθημένα «μάτια», «αυτιά» αλλά και την «αιχμή του δόρατος» των Ρώσων  έναντι της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.   
       Η Ρωσία στην επιδίωξή της να επαναφέρει στην αγκαλιά της όλους τους ρωσόφωνους πληθυσμούς, μια τακτική που είχε  υιοθετήσει η χιτλερική Γερμανία  ξεκινώντας από τους Σουδίτες,   φαίνεται ότι  θα επιδιώξει τη δημιουργία εδαφικού διαδρόμου μέσω των ρωσόφωνων πληθυσμών Ντόνετσκ, Χάρκοβο και Οδησσού, ώστε  να αποκτήσει εδαφική συνέχεια με την Υπερδνειστερία και ταυτόχρονα να έχει πλήρη επικράτεια στη Βόρεια ακτή της Μαύρης Θάλασσας.  
     Οι εξελίξεις αυτές νομίζω ότι  δημιουργούν νέα δεδομένα στις σχέσεις των κρατών και  ο  όρος  «ομο και  πληθυσμός», όπως   ομό-θρησκος, ομό-εθνος ομό-φωνος και δεν ξέρουμε αύριο τι άλλο θα βρεθεί, θα αποτελέσει τη δικαιολογία αλλαγής συνόρων  με ανάλογα τοπικά δημοψηφίσματα, γεγονός που ξεκίνησε από το κοντινό μας Κόσσοβο με την  υποστήριξη της Δύσεως και παρά την αντίδραση της Ρωσίας.   

The Russian Invasion in the Crimean Region

on Wednesday, 05 March 2014. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

BY ADMIRAL JAMES STAVRIDIS

The Russian Invasion in the Crimean Region


Russia has invaded the Crimean region of the sovereign nation of Ukraine with a military force, many of whom are not wearing appropriate military insignia, that numbers more than 15,000.
Ukraine is divided between a Ukrainian-speaking majority and a significant minority of Russian speakers.

2015-10-11. Η Τουρκία επιχειρεί να στρέψει το ΝΑΤΟ εναντίον της Ρωσσίας

on Sunday, 11 October 2015. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Δρ Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Διευθυντής της Νέας Πολιτικής, Συνεργάτης μας.

2015-10-11.  Η Τουρκία επιχειρεί να στρέψει το ΝΑΤΟ εναντίον της Ρωσσίας

Οι απειλές του Ερντογάν («έχει αρχίσει να εξαντλείται η υπομονή μου») και οι προειδοποιήσεις του Νταβούτογλου, σχετικά με την προηγηθείσα παραβίαση του τουρκικού εναερίου χώρου από την ρωσσική πολεμική αεροπορία, έχουν ρητορική μόνον αξία. Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τον ρωσσικό κολοσσό, από τον οποίον γνώρισε μόνον ήττες από την εποχή της Μεγάλης Αικατερίνης μέχρι τον Εικοστό Αιώνα.
Στο ζήτημα της Συρίας, η ρωσσική υποστήριξη στον Άσαντ προκαλεί οργή στην Τουρκία, διότι ανατρέπει τα σχέδιά της να επεκτείνει την γεωστρατηγική της επιρροή στον συριακό βορρά. Η σταθεροποίηση του Άσαντ σημαίνει σταθεροποίηση της ενιαίας συριακής επικράτειας, που σήμερα ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τους τζιχαντιστές.
Αντιθέτως η Τουρκία θα προτιμούσε μία ασταθή Συρία, κατακερματισμένη μεταξύ διαφόρων ζωνών επιρροής, κάτι που θα της επέτρεπε να διαδραματίσει ρόλο «εγγυητού ασφαλείας», δηλαδή ουσιαστικά επικυρίαρχου.
Εξ άλλου, η τουρκική κυβέρνηση διατηρεί στενές σχέσεις με τους αντιπάλους του Άσαντ, έχει δε κατηγορηθεί από την ίδια την κεμαλική αντιπολίτευση ότι ενισχύει υπογείως τους τζιχαντιστές.
Η ρωσσική παρέμβαση ανατρέπει οποιαδήποτε σκέψη τουρκικής ανάμειξης. Ο Πούτιν θα συζητήσει μόνον με τους Αμερικανούς, αγνοώντας περιφερειακούς παίκτες όπως η Τουρκία. Οι ΗΠΑ, παρά την επιφανειακή ένταση λόγω των ρωσσικών βομβαρδισμών, κατά βάθος επωφελούνται από την ρωσσική δράση εναντίον του επικίνδυνου για ολόκληρη την Δύση χαλιφάτου. Διότι μία αμερικανική παρέμβαση είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο εγχείρημα, όχι από στρατιωτικής αλλά από πολιτικής απόψεως. Επομένως οι Αμερικανοί έχουν κάθε συμφέρον να αφήσουν την Ρωσσία να εκκαθαρίσει το συριακό τοπίο.
Η Τουρκία, επομένως, μπορεί να δώσει μόνον μάχη οπισθοφυλακής. Και αυτή είναι να προκαλέσει ένταση και τριβές ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Ρωσσία, ώστε να παρακωλύσει την ολική επαναφορά του Άσαντ με την αμερικανική σιωπηρή ανοχή.

Αναδημοσίευση από : ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ, ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

IISS: Defending Europe: scenario-based capability requirements for NATO’s European members

on Saturday, 11 May 2019. Posted in Μελέτες


The IISS has conducted an independent open-source high-level assessment of how the defence of Europe, and of European interests, would look if the United States had left NATO and did not contribute militarily.
The study applies scenario analysis – with scenarios set in the early 2020s – to generate force requirements, and assesses the ability of NATO’s European member states to meet these requirements based on data from the IISS Military Balance Plus online database. The cost of closing the identified capability shortfalls through equipment acquisition has been estimated.


The objective of the study is to enable informed policy dialogue both in Europe and in a transatlantic setting. The study explicitly does not intend to predict future conflicts nor the intentions of any of the actors involved. Neither does it wish to prescribe a certain path of action to be pursued by European NATO governments.

The first scenario examined deals with the protection of the global sea lines of communication (SLOCs). In this scenario, the United States has withdrawn from NATO and has also abandoned its role of providing global maritime presence and protection, not just for its own national interest but also as an international public good. It thus falls to European countries to achieve and sustain a stable maritime-security environment in European waters and beyond, to enable the free flow of international maritime trade, and to protect global maritime infrastructure. The IISS assesses that European NATO members would have to invest between US$94 billion and US$110bn to fill the capability gaps generated by this scenario.

The second scenario deals with the defence of European NATO territory against a state-level military attack. In this scenario, tensions between Russia and NATO members Lithuania and Poland escalate into war after the US has left NATO. This war results in the Russian occupation of Lithuania and some Polish territory seized by Russia. Invoking Article V, the European members of NATO direct the Supreme Allied Commander Europe (SACEUR) to plan Operation Eastern Shield to reassure Estonia, Latvia and Poland, and other front-line NATO member states, by deterring further Russian aggression. European NATO also prepares and assembles forces for Operation Eastern Storm, a military operation to restore Polish and Lithuanian government control over their territories.


Example map from the second scenario outlining the force requirements that describe a limited war in Europe, led by a state-level adversary. Report Part 3. Baltic flashpoint: a state-level attack

The IISS assesses that European NATO members would have to invest between between US$288bn and US$357bn to fill the capability gaps generated by this scenario. These investments would establish a NATO Europe force level that would likely allow it to prevail in a limited regional war in Europe against a peer adversary. The assessment does not cover a full-scale continental war in Europe.

Beyond identifying capability shortfalls, the study underlines the centrality of the NATO Command Structure. Without it, it does not seem feasible at this point for Europeans to attempt to run demanding operations of the kind considered in this paper. Another implication of this research is the enduring importance of the US in military terms for the defence of Europe. This study provides a reality check for the ongoing debate on European strategic autonomy. Its findings underline that it would be helpful for this debate to focus on the capabilities to tackle threats to European security, rather than on institutional engineering. If the funding to meet shortfalls were available, the IISS assesses that the recapitalisation across the military domains would take up to 20 years, with some significant progress around the ten- and 15-year marks. The reasons for this are limited production capacity; the time it takes to decide on and then produce equipment and weapons; recruitment and training demands; and the time it takes for new units to reach an operational capability.

Download the Full Report
As a NATO member, the US provides a significant reservoir of capabilities on which US and NATO commanders can and would draw in a crisis. Some of the capabilities provided by US forces, such as logistics and sustainment for land forces, may be relatively straightforward if not cheap to replace.

However others are almost unique to the US, and it would be difficult to substitute European capabilities.

Part 5. Implications for Europe’s defence debate 09 May 2019
Authors

Ben Barry, Senior Fellow for Land Warfare

Douglas Barrie, Senior Fellow for Military Aerospace

Lucie Béraud-Sudreau, Research Fellow for Defence Economics and Procurement

Henry Boyd, Research Fellow for Defence and Military Analysis

Nick Childs, Senior Fellow for Naval Forces and Maritime Security

Bastian Giegerich, Director of Defence and Military Analysis

Source: https://www.iiss.org/blogs/research-paper/2019/05/defending-europe  

2015-05-06. Η αποτυχία της πολιτικής της ένταξης στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη

on Wednesday, 06 May 2015. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Γράφει ο Δρ Άριστος Αριστοτέλους, Τέως Βουλευτής, Ειδικός σε Θέματα Άμυνας και Στρατηγικής

2015-05-06.  Η αποτυχία της πολιτικής της ένταξης στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη


Είναι εμφανές εδώ και μερικούς μήνες ότι το θέμα της υποβολής αίτησης ένταξης στο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ, «Συνεταιρισμός για την Ειρήνη» (PfP), που τα τελευταία δύο χρόνια αποτελούσε κορωνίδα της στρατηγική της Λευκωσίας στο Κυπριακό, έχει αποτύχει. Προφανώς η υπόθεση αυτή έχει καταστεί κλινικά νεκρή και μόνο με μηχανική υποστήριξη συνεχίζει να υπάρχει εν ζωή, οι δε θιασώτες της πρότασης αυτής στην Κύπρο και την Ελλάδα, παραμένουν αμέτοχοι και τηρούν στάση άκρας σιωπής.
Η υποβολή αίτησης ένταξης στο PfPαποτελούσε προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής της νέας κυβέρνησης της Λευκωσίας. Ακόμα πριν την εκλογή του ο τότε υποψήφιος και σημερινός πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης,  μιλώντας σε συγκέντρωση του Δημοκρατικού Κόμματος στις 24 Νοεμβρίου 2012,  δήλωνε ότι σε αντίθεση με την προηγούμενη διακυβέρνηση, η κυβέρνηση του θα  υποβάλει «άμεσα αίτηση για ένταξη της Κύπρου στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη». Επίσης κατά τη νενομισμένη διαβεβαίωση του ενώπιον της Κυπριακής Βουλής των Αντιπροσώπων στις 28 Φεβρουαρίου 2013,  μετά την εκλογή του στο προεδρικό αξίωμα, ο κ. Αναστασιάδης υπογράμμιζε τη θέση αυτή ως κορυφαία παράμετρο του προγράμματος της διακυβέρνησης του.
Ικανοποιούσε έτσι σύσσωμη την πολιτική ηγεσία και τα κόμματα του τόπου – πλην του ΑΚΕΛ - που με σχετικό ψήφισμά στη Κυπριακή Βουλή στις 25 Φεβρουαρίου 2011 καλούσαν τον τότε πρόεδρο να υποβάλει αίτηση ένταξης στο PfP.  Ικανοποιούσε ταυτόχρονα και τις υποδείξεις και προτροπές από τον τέως πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Καρόλου Παπούλια, τους πρώην υπουργούς Εθνικής Άμυνας Ευάγγελο Μεϊμαράκη και Δημήτρη Αβραμόπουλο και άλλους, καθώς και πλείστων αναλυτών, ακαδημαϊκών και στρατιωτικών στην Αθήνα και τη Λευκωσία.
Είναι γεγονός ωστόσο πως κατά τις εντατικές επαφές που ακολούθησαν με τις ΗΠΑ, τους Νατοϊκούς συμμάχους της Άγκυρας  και Ευρωπαίους εταίρους, η κυβέρνηση αντιμετώπισε τις ωμές πραγματικότητες για τις οποίες ματαίως προειδοποιούσαμε όλο αυτό το διάστημα τους συζητούντες. Από την αρχή η Λευκωσία βρέθηκε αντιμέτωπη με τη διπλωματική αλλά αρνητική στάση τους, ή την υπεκφυγή τους στο αίτημα για υποβολή αίτηση ένταξης στο PfP, για να μην δυσαρεστήσουν την Τουρκία. Ούτως ή άλλως βέβαια η τουρκική πλευρά διατηρεί δικαίωμα αρνησικυρίας στο ΝΑΤΟ, οπότε όπως πολλάκις αναλύσαμε, το θέμα υποβολής αίτησης ένταξης στον PfP ούτε στην ημερήσια διάταξη της Συμμαχίας δεν θα μπορούσε να εγγραφεί χωρίς τη συγκατάθεση της Τουρκίας.
Κάτω από τις πραγματικότητες αυτές, η κυπριακή πλευρά υποχρεώθηκε να αναπροσαρμόσει το αρχικά απόλυτο ύφος, λεκτικό και ρητορική του αιτήματός της καθιστώντας το πιο ήπιο και λιγότερο απαιτητικό. Όμως πίσω από τις γραμμές των διαφοροποιημένων δηλώσεων και ανακοινώσεων δύσκολα μπορούσαν να αποκρυφτούν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι προσπάθειες της, καθώς  και ο απολεσθείς ενθουσιασμός της. Η αρχικά επίμονη θέση για άμεση υποβολή αίτησης ένταξης στον PfP,  άσχετα αν η Άγκυρα θα την απέρριπτε («θα κερδίζαμε τουλάχιστο τις εντυπώσεις», πίστευαν), έπαψε να υφίσταται και ο  Υπουργός των Εξωτερικών της Κύπρου κ. Γιαννάκης Κασουλίδης με δηλώσεις του στις 12 Απριλίου του 2014, διακήρυττε την αναδίπλωση της πολιτικής αυτής: «Η κυβέρνηση», είπε, «είναι έτοιμη να υποβάλει την αίτηση της οποιαδήποτε στιγμή». (Όχι άμεσα όπως ήταν η επιθυμία προηγουμένως). Όμως – συνέχισε - «εκείνο που δεν θέλουμε να γίνει είναι να κατατεθεί η αίτηση προτού ωριμάσουν τα πράγματα, για να μην ασκήσει βέτο η Τουρκία». «‘Αν η Τουρκία ασκήσει βέτο» - πρόσθεσε – « θα λήξει άδοξα αυτή η προσπάθεια, η οποία θέλουμε να είναι πετυχημένη και άρα κάνουμε υπομονή».
Βέβαια δεν είναι μόνο τα ανωτέρω που καταδείκνυαν ότι η πολιτική στο θέμα PfP είχε οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Είναι και το γεγονός ότι η Λευκωσία αφού εξάντλησε τις προσπάθειες της  άρχισε να ζητά από τρίτους να της πουν  πότε και αν θα υποβάλει αίτηση ένταξης, ανάλογα με το πώς αυτοί θα κρίνουν τις προθέσεις της Τουρκίας επί του θέματος αυτού! Ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών ήταν αρκετά αποκαλυπτικός επί του προκειμένου όταν σε συνέντευξη του στον «Πολίτη» στις 25 Μαΐου του 2014, δήλωνε ότι «έχω ζητήσει προσωπικά από τον κ. Κέρι», Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, «και την κα Άστον», Ύπατο Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική,  «να μας πουν πότε να υποβάλουμε αυτή την αίτηση, έτσι ώστε όταν την υποβάλουμε να μην εισπράξουμε ένα ξεκάθαρο βέτο από την Τουρκία. Προτιμούμε να δουλεύουμε προς εκείνη την κατεύθυνση μέχρις ότου τα πράγματα ωριμάσουν».
Όμως ενόσω συνεχίζει η διαφορά στο Κυπριακό, ούτε ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, ούτε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, ούτε ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας, πρόκειται να πουν στην κυπριακή πλευρά ότι τα πράγματα έχουν ωριμάσει. Ότι δεν θα υπάρξει τουρκικό βέτο και άρα μπορεί να υποβάλει την αίτηση της για ένταξη στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη.  Ο λόγος ήταν και παραμένει απλός: Η Άγκυρα για πολιτικούς και στρατηγικούς λόγους είναι απίθανο να συγκατατεθεί στο θέμα αυτό.
Προφανώς είναι αυτές οι διαπιστώσεις που τελικά οδήγησαν τον κ. Κασουλίδη να ομολογεί σε δηλώσεις του στο Πρωινό Δρομολόγιο του ΡΙΚ στις 9 Νοεμβρίου 2014 κάτι που εμμέσως πλην σαφώς υποδηλοί αποτυχία της πολιτικής αυτής. Κάτι όμως που πέρασε εντελώς απαρατήρητο, ανώδυνο και ασχολίαστο από όλους τους ενδιαφερόμενους επί του θέματος. Αναφερόμενος στο μη ικανοποιητικό ρόλο εταίρων όπως οι ΗΠΑ και ορισμένων σημαντικών Νατοϊκών χωρών της ΕΕ στο θέμα των παραβιάσεων της κυπριακής ΑΟΖ από το «Μπαρμπαρός», ο Κύπριος υπουργός είπε χαρακτηριστικά ότι αυτοί,  όχι μόνο αίτηση να υποβάλουμε αλλά ούτε καν την πόρτα του Συνεταιρισμού για την Ειρήνη δεν μας αφήνουν να κτυπήσουμε.
Ωστόσο, η αδυναμία της Λευκωσίας να παραδεχτεί ευθέως την αποτυχία της προσπάθειας αυτής, στην οποία είχε επενδύσει σημαντικό μέρος της στρατηγικής της στο Κυπριακό, απλώς συνεχίζει να συντηρεί το θέμα αυτό με μηχανικά μέσα εν ζωή ως μέρος της κυβερνητικής πολιτικής - παρόλο που είναι κλινικά νεκρό από αρκετό χρόνο αν όχι εξ υπαρχής. Περιέργως όμως ορισμένοι θιασώτες της πολιτικής αυτής - πολιτικές δυνάμεις, ακαδημαϊκοί, στρατιωτικοί, αναλυτές και άλλοι  σε Κύπρο και Ελλάδα – που ασκούσαν αφόρητες πιέσεις στην προηγούμενη κυβέρνηση για να υποβάλει εδώ και τώρα αίτηση ένταξης στο PfP, φαίνεται το θέμα να μην τους ελκύει πλέον την προσοχή,  ωσάν και τίποτα να μην έχει συμβεί.  Υπό τις συνθήκες ίσως να ήταν υπερβολικό να αναμένει να ακούσει κανείς από κάποιους το «meaculpa»  για τον αποπροσανατολισμό, την ταλαιπωρία και τις εντάσεις που οι έμμονες και εσφαλμένες εκτιμήσεις και αναλύσεις τους έχουν προκαλέσει στην κυπριακή πολιτική ζωή από τότε που άρχισε η συζήτηση αυτή.

[12 3 4  >>