Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-18. Η ΔΙΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΑΠΑΙΤΕΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΠΑΝΤΩΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΝΕΝΟΗΣΗ ΑΠΟ Χ...

Οι πολιτικές διεργασίες των πρόσφατων ημερών έχουν αναζωπυρώσει την αγωνία μας για την  εξέλιξη της οικονομικής κρίσεως και το μέλλον της χώρας μας. Την καθημερινή οικονομική δυσπραγία,  αδυναμία κάλυψης βασικών εξόδων, τρομερή ανεργία και αβεβαιότητα για το αύριο, επιτείνουν οι βομβαρδισμοί οικονομικών αναλύσεων και βαρύγδουπων δηλώσεων από ανθρώπους, κόμματα και οργανώσεις που θα έπρεπε τουλάχιστον να σιωπούν αντιλαμβανόμενοι τις τραγικές ευθύν...

19-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Κρίση είναι ΕΔΩ!...

ΓενικάΚάθε είδους έλλειψη ισορροπίας αριθμών, ικανοτήτων, ισχύος, δραστικο¬τή¬των, δικαιωμάτων, δυναμικοτήτων, τα όσα παράγωγα αυτών και όλα αυτά, γεννούν μία νέα κατάσταση, η οποία σημαίνει απώλεια απολυτότητας της κυριαρχίας και ανεξαρτησίας του κράτους. ΕΔΩ! η συνέχεια....

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

10/4/2016. ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ 1951 ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

on Saturday, 09 April 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

10/4/2016. ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ 1951 ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ 1951 ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ
Υπογράφηκε στην Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951
Εναρξη ισχύος : 22 Απριλίου 1954 σύμφωνα με το άρθρο 43
Κείμενο : Ηνωμένα Εθνη, Συλλογή Συμβάσεων Νο. 2545, Τόμος 189, Σελ. 137
[όπως κυρώθηκε με το ν.δ. 3989 της 19/26 Σ/βρίου 1959 : περί κυρώσεως της πολυμερούς Συμβάσεως περί της Νομικής Καταστάσεως των Προσφύγων (ΦΕΚ Α' 201)]
Αρθρον μόνον: - Κυρούται και έχει πλήρη ισχύν Νόμου η εν Γενεύη συναφθείσα τη 28 Ιουλίου 1951 και υπό της Ελλάδος τη 10 Απριλίου 1952 υπογραφείσα πολυμερής Σύμβασις περί της Νομικής Καταστάσεως των Προσφύγων, ομού μετά των παραρτημάτων αυτής και των προσηρτημένων αυτή επιφυλάξεων, ως έπεται το κείμενο εν Αγγλικώ πρωτοτύπω και εν Ελληνική μεταφράσει.
Εν τη Ελλ. Β. Πρεσβεία Ρώμης τη 17 Σεπτεμβρίου 1959
Εθεωρήθη και ετέθη η μεγάλη του Κράτους σφραγίς
Εν Αθήναις τη 19η Σεπτεμβρίου 1959

Κατεβάστε ΕΔΩ! τη σύμβαση!

11/3/2017. Τι έχει κάνει η Ε.Ε. για εμάς, δηλαδή;

on Saturday, 11 March 2017. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος, Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

11/3/2017. Τι έχει κάνει η Ε.Ε. για εμάς, δηλαδή;

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της διαΝΕΟσις, έξι στους δέκα Έλληνες πιστεύουν ότι από τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περισσότερο ωφελημένη βγήκε η Ευρωπαϊκή Ένωση. 45% πιστεύουν ότι η χώρα μας συνολικά ζημιώθηκε από τη συμμετοχή της στην Ε.Ε. Μήπως έχουν δίκιο; Γιατί τι έχει κάνει δηλαδή η Ευρωπαϊκή Ένωση για εμάς;

Ναι, θα μου πείτε τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. Το πρώτο πράγμα που λένε όλοι είναι οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. Κάπου 160 δισ. ευρώ τα τελευταία 35 χρόνια, τα μισά περίπου σε αγροτικές επιδοτήσεις, τα υπόλοιπα σε ΕΣΠΑ, ΚΠΣ και άλλα πακέτα, λεφτά ζεστά, μετρητά, όχι δάνεια, που μπήκαν στη χώρα και έγιναν δρόμοι, υποδομές, έργα, το Taxis, αγροτουριστικές μονάδες, και άλλα πράγματα, λιγότερο επωφελή, αλλά πάντως μπήκαν, και συνεχίζουν να μπαίνουν.

Η Ελλάδα υπήρξε μια από τις πιο ωφελημένες χώρες της Ένωσης σ’ αυτό τον τομέα, εισπράττοντας ποσά που φτάνουν το 1-1,2% του ΑΕΠ της από την Ευρώπη κάθε χρόνο. Ταυτόχρονα με τις επιδοτήσεις και τα ΕΣΠΑ, στην Ελλάδα ήρθαν φτηνά και μεγάλα δάνεια από οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τα οποία κι αυτά έγιναν μεγάλα έργα όπως η Αττική Οδός, η Εγνατία, όλες οι ανακατασκευασμένες εθνικές οδοί, η γέφυρα του Ρίου Αντιρρίου, το αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος, το Αττικό Μετρό και άλλα.

Τι άλλα, δηλαδή, σχεδόν όλα τα έργα υποδομών που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα έχουν γίνει κυρίως με ευρωπαϊκά λεφτά. Αν δεν ήμασταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτά θα έπρεπε να χτιστούν με λεφτά του ελληνικού κράτους, δηλαδή με τους φόρους των Ελλήνων και με δανεικά, ή να μή γίνουν καθόλου, και να είμαστε όπως ήμασταν πριν από την Ευρώπη που το Αθήνα - Καλαμάτα γινόταν σε εφτά ώρες μέσω Αχλαδόκαμπου.

Αλλά εντάξει, οι επιδοτήσεις και τα φτηνά γιγάντια δάνεια για υποδομές είναι το εύκολο. Τίποτα άλλο έχει κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Τις κοινοτικές οδηγίες, θα πει κάποιος. Για παράδειγμα, την οδηγία 91/271/ΕΟΚ για τα υγρά απόβλητα. Που απαιτούσε από όλα τα κράτη μέλη να φτιάξουν υποδομές επεξεργασίας λυμάτων σε όλους τους οικισμούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκδίδει πάρα πολλές τέτοιες οδηγίες, που αναγκάζουν τα μέλη της να υπακοούουν στους ίδιους κανόνες.

Από αυτές τις οδηγίες, άλλες αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος, άλλες στην ασφάλεια των μεταφορών, στις προδιαγραφές που πρέπει να πληρούν προϊόντα και υπηρεσίες, στην προστασία των αγορών από τα καρτέλ, ένα σωρό πράγματα τα οποία κανονικά θα έπρεπε να κάνουν τα επιμέρους κράτη ξεχωριστά το καθένα αλλά, ας πούμε, η Ελλάδα δεν τα έκανε και πάρα πολύ καλά. Γι’ αυτό πριν εφαρμόσει την οδηγία 91/271/ΕΟΚ και φτιάξει το κέντρο επεξεργασίας λυμάτων στην Ψυττάλεια, τα λύματα της Αθήνας χύνονταν γλυκά στο Σαρωνικό και οι ακτές ήταν ένας μεγάλος βόθρος στον οποίο ελάχιστοι τολμούσαν να πλατσουρίσουν.

Γενικά οι μισοί νόμοι που ψηφίζονται από το ελληνικό κοινοβούλιο είναι κυρώσεις ευρωπαϊκών κανονισμών. Το μισό νομοθετικό έργο της χώρας γίνεται στις Βρυξέλλες. Κάποιοι μεγαλύτεροι που θυμούνται πώς ήταν η Ελλάδα όταν αυτοί που νομοθετούσαν ήταν μόνο Έλληνες βουλευτές, και άλλοι που διαβάζουν σήμερα για τα πρόστιμα που πληρώνει σήμερα η Ελλάδα επειδή αρνείται να εφαρμόσει κάποιες από αυτές τις κοινοτικές οδηγίες (π.χ. για τις χωματερές) καταλαβαίνουν ότι αυτή η βοήθεια είναι ευπρόσδεκτη. Ή μάλλον, όχι ευπρόσδεκτη. Απαραίτητη.

Ε και τι, πολλά λεφτά και κανόνες για να μην μας πνίγουν τα σκουπίδια και σκοτωνόμαστε στους δρόμους. Τι άλλο μας έχει δώσει η Ευρώπη;

Κάποιος θα έλεγε ότι η συμμετοχή μας στην ευρωζώνη έσωσε την οικονομία μας από τον πληθωρισμό και τη χειραγώγηση του νομίσματος από λαϊκιστές πολιτικούς, και επίσης έδωσε πρόσβαση σε φτηνά στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια για τους πολίτες, και προσιτό τραπεζικό δανεισμό για τις επιχειρήσεις. Κάποιος άλλος θα ανάφερε τα ταξίδια, ότι μπορείς να πας στη Βαρκελώνη με τον ίδιο τρόπο που πας στη Θεσσαλονίκη, χωρίς συνάλλαγμα, χωρίς τελωνείο, χωρίς καν διαβατήριο. Άλλος θα επισήμαινε τους δεκάδες χιλιάδες φοιτητές που είχαν την ευκαιρία να ζήσουν και να σπουδάσουν για κάποιους μήνες σε άλλες χώρες, άλλος θα ανάφερε τους κοινούς κανόνες πιστοποίησης και ελέγχου για όλες τις χώρες, την κοινή αγορά εργασίας.

Κάποιος άλλος, δε, θα έλεγε ότι τίποτε από αυτά, ούτε καν τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια, δεν είναι το πιο σημαντικό, και ότι η μεγαλύτερη ευεργεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι άλλη: Η πρωτοφανής σε διάρκεια ειρήνη που έχει επικρατήσει σε μια ήπειρο που, πριν συνασπιστεί σε έναν υπερεθνικό οργανισμό, είχε πυροδοτήσει και τους δύο παγκόσμιους πολέμους και, ακόμα πιο πριν, σφαζόταν σε διαρκείς και επαναλαμβανόμενους πολέμους για χιλιάδες χρόνια. Επίσης, η επικράτηση και η κατοχύρωση της φιλελεύθερης δημοκρατίας σε μια ήπειρο όπου γίνονταν απόπειρες στρατιωτικών πραξικοπημάτων ακόμα και μέχρι τη δεκαετία του ’80.

Οπότε τι έχουμε; Μια συμμαχία μερικών από τις ισχυρότερες χώρες του κόσμου, στην οποία εμείς μπήκαμε από τους πρώτους, η οποία μας έχει προσφέρει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις και φτηνά δάνεια, χιλιάδες κανονισμούς και οδηγίες που έχουν κάνει τη ζωή μας καλύτερη με εντελώς πρακτικούς και συγκεκριμένους τρόπους, θωράκιση για τη δημοκρατία και τους πολύπαθους θεσμούς μας, ελευθερία να ταξιδεύουμε και να δουλεύουμε σε νέα μέρη, ένα ισχυρό νόμισμα που μας εξασφάλιζε φτηνά δάνεια και χαμηλό πληθωρισμό, και γεωπολιτική προστασία και σταθερότητα που για την περιοχή στην οποία βρίσκεται η χώρα μας είναι πρωτοφανής στα χρονικά.

Πώς μπορεί κάποιος να τα βάλει κάτω όλα αυτά και να συμπεράνει ότι η Ελλάδα βγήκε ζημιωμένη από αυτή την ιστορία; Υπάρχουν, νομίζω, τέσσερις πιθανές εξηγήσεις.

Πρώτον, μπορεί κάποιοι να μην τα γνωρίζουν όλα αυτά. Να βλέπουν, ας πούμε, την Αττική Οδό και να νομίζουν ότι φτιάχτηκε από τους φόρους τους, και όχι κυρίως από φόρους Γερμανών, Άγγλων, Γάλλων κλπ.

Δεύτερον, μπορεί κάποιοι να μην είναι ικανοποιημένοι από τη ζωή τους και την κατάσταση της χώρας τους σήμερα, οπότε να είναι έτοιμοι να αποδώσουν ευθύνες γι’ αυτή την κατάσταση σε ό,τι έχει προηγηθεί, αδιακρίτως. Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο αυτό.

Τριτον, υπάρχει και η περίπτωση καποιος να τα ξέρει όλα αυτά, αλλά να μην του αρέσουν. Να μην του αρέσει η ελευθερία, η φιλελεύθερη δημοκρατία, αυτά τα πράγματα. Ή να μη θέλει τα λεφτά των ξένων, να θέλει η Ελλάδα να μην συνεργάζεται με κανέναν, να μην τον ενοχλεί ο κίνδυνος του πολέμου. Υπάρχουν τέτοιοι συμπολίτες μας, πολλοί. 

Και τέλος, υπάρχει και ένα άλλο σενάριο. Στην ίδια έρευνα, 26,5% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι πιστεύει πως μας ψεκάζουν. Ε, η τέταρτη εξήγηση είναι ακριβώς αυτή: Να έχουν δίκιο.

Αναδημοσίευση από την Καθημερινή!

13/4/2016. Βαθύτερες αιτίες ενός πιθανού Brexit

on Wednesday, 13 April 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο ελέτης Η. Μελετόπουλος, Διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης, Συνεργάτης μας.


Ο Observer, παραδοσιακά φιλοευρωπαϊκή εφημερίδα, δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα δημοσκόπηση, σύμφωνα με την οποία υπέρ του Brexit τάσσεται το 43% της βρεταννικής κοινής γνώμης, κατά το 39% και οι αναποφάσιστοι είναι το 18%. Αν και είναι πολύ νωρίς να έχουμε οριστική εικόνα και το πλήθος των αναποφάσιστων μπορεί να την μεταστρέψει την τελευταία στιγμή, είναι φανερό ότι πλέον το Brexit είναι υπαρκτό ενδεχόμενο.
Ιστορικά η Μεγάλη Βρεταννία ασκούσε διπλωματία διασπαστική της ευρωπαϊκής συνοχής, στρέφοντας την μία ευρωπαϊκή δύναμη εναντίον της άλλης, ώστε να αποφευχθεί η συγκρότηση ενός ευρωπαϊκού υπερκράτους που θα απειλούσε την παγκόσμια πολύ-πολική ισορροπία. Σε αυτό το πλαίσιο, η βρεταννική ισχύς εξουδετέρωσε τον Ναπολέοντα και την εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία.
Η ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΟΚ οφειλόταν άλλωστε κατά βάθος στην ανάγκη του να παρίσταται, να συμμετέχει και όσο το δυνατόν να ελέγχει την πορεία της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, που ήταν για πολλούς αγγλοσάξονες αναλυτές μία επανάληψη του ναπολεόντειου εγχειρήματος με άλλα μέσα.
Σήμερα, το ευρωπαϊκό εγχείρημα φαίνεται πιά ακίνδυνο για την πάντα ανήσυχη και πάντα επαγρυπνούσα βρεταννική πολιτική. Κατέστη πλέον σαφές ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι απρόθυμα να εκχωρήσουν ζωτικές λειτουργίες τους στις Βρυξέλλες, η κοινή και εξωτερική πολιτική ναυάγησε στα αβαθή της Ουκρανίας, της λαθρομετανάστευσης και της τρομοκρατίας, το κοινό νόμισμα εφαρμόστηκε σε μέρος και όχι στο σύνολο των κρατών-μελών και άλλωστε υφίσταται σοβαρούς κλυδωνισμούς, ο εθνικισμός ανεβαίνει, το καλό κλίμα της εποχής Ντελόρ εξατμίστηκε και οι πρώην κομμουνιστικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που προσχώρησαν στην ΕΕ διέσπασαν την συνοχή της και εξασθένισαν την δυναμική της.
Περίπτωση ευρωπαϊκού υπερκράτους πλέον δεν υφίσταται. Οπότε δεν υφίσταται και λόγος να εξακολουθήσει να αποδέχεται το Λονδίνο περιορισμούς της εθνικής του κυριαρχίας ως αντίτιμο της παρουσίας του Βρεταννού πρωθυπουργού στις συνόδους κορυφής της ΕΕ.
Αντιθέτως, η βρεταννική κοινή γνώμη όλο και περισσότερο δυσφορεί με την συμμετοχή της σε μία Ευρώπη που σπαράσσεται από έριδες, χειμάζεται από υφεσιακά φαινόμενα και αδυνατεί να διαχειριστεί το μεταναστευτικό. Άλλωστε, η γεωπολιτική και γεωστρατηγική αρχιτεκτονική της Ευρώπης είναι αυτή που θα πληγεί καίρια από τυχόν αποχώρηση της πυρηνικής και μάχιμης Μεγάλης Βρεταννίας, ενώ δεν θα συμβεί το αντίστροφο.
(δημοσιεύθηκε στον Ελεύθερο Τύπο)

14/3/2017. Η ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΗ: Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ-ΚΡΑΤΟΥΣ,ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ ΠΑΤΡΙΔΩΝ

on Tuesday, 14 March 2017. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Πέτρος Τασιός

14/3/2017. Η ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΗ: Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ-ΚΡΑΤΟΥΣ,ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ ΠΑΤΡΙΔΩΝ

2016: ΤΟ ΕΤΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΠΗ
Το περασμένο έτος ήταν η χρονιά των πολιτικών επαναστάσεων. Το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου όπου πλειοψήφισε η απόφαση για την αποχώρηση του ΗΒ από την ΕΕ και η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές την 9η Νοεμβρίου σηματοδοτούν δομικές αλλαγές στο διεθνές πολιτικό στερέωμα.

Ο σημειολογικός τους χαρακτήρας έγκειται στην απόρριψη των εγχώριων και διεθνών ελίτ, καθώς και των εκπροσώπων της καθεστηκυίας τάξης που αποτελούν τους κύριους εκφραστές της πολιτικής ορθότητας. Οι δύο αντισυστημικές αυτές επιλογές είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους υπό την έννοια ότι στρέφονται εναντίον της παγκοσμιοποίησης στις διάφορες εκφάνσεις της, όπως οι υπερεθνικοί οργανισμοί και οι διηπειρωτικές συμφωνίες, ενώ ταυτόχρονα καταδεικνύουν την αποτυχία της δημιουργίας μιας μετεθνικής συλλογικής ταυτότητας, την οποία οραματίζονταν τόσο ο οικουμενικός φιλελευθερισμός όσο και ο αριστερός διεθνισμός. Τα έθνη-κράτη αναδεικνύονται ξανά ως κυρίαρχος παράγοντας διαμόρφωσης παγκόσμιων εξελίξεων και ένα νέο εθνοκεντρικό σύστημα βρίσκεται υπό διαμόρφωση.

Οι προαναφερθείσες πολιτικές αλλαγές προκαλούν ισχυρότατους κραδασμούς στην ΕΕ που βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη κρίση έως τώρα. 

Η απόρριψη των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων στο δημοψήφισμα της Ιταλίας στις 4 Δεκεμβρίου αποτελεί το τρίτο σημαντικό γεγονός που ήρθε ως επιστέγασμα των όσων προηγήθηκαν σε ΗΒ και ΗΠΑ. Τα δύο δημοψηφίσματα είχαν ως κοινό παρονομαστή την άρνηση μεταβίβασης εξουσιών από τα κράτη σε υπερεθνικά όργανα, της απρόσωπης γραφειοκρατίας, των μη εκλεγμένων αξιωματούχων των Βρυξελλών και της επικυρίαρχης στην Ευρώπη Γερμανίας.

2017: ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ
Η παρατεταμένη κρίση της ΕΕ, που διανύει τον έβδομο χρόνο της, είναι πολυεπίπεδη: κρίση τραπεζική, κρίση δημοσίου χρέους και πτώσης των επενδύσεων, κρίση ανθρωπιστική και μεταναστευτική-προσφυγική κρίση. Το υπερεθνικό μοντέλο που έχει επικρατήσει από το 1992 (Συνθήκη για την ΕΕ- Συνθήκη του Μάαστριχτ) και μετά (Συνθήκη της Νίκαιας και Συνθήκη της Λισαβόνας) έχει παρεκκλίνει από τις βασικές αξιακές αρχές της ευρωπαϊκής ιδέας και των στόχων των ιδρυτών της.

Έχοντας πια ελάχιστη λαϊκή νομιμοποίηση, οι διαλυτικές τάσεις που εκδηλώνονται στους κόλπους της θα ενταθούν στο τρέχον έτος, καθώς υπάρχουν τρεις κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.

Η πρώτη είναι στις 15 Μαρτίου στην Ολλανδία. Όλα δείχνουν ότι το Κόμμα για την Ελευθερία του Γκέρντ Βίλτερς θα αναδειχθεί πρώτο, έχοντας ως προμετωπίδα την αποχώρηση από το ευρώ και την ΕΕ. Παρόλο που ο σχηματισμός αυτοδύναμης κυβέρνησης δεν είναι εύκολος, όλες οι υπόλοιπες δυνάμεις του κοινοβουλίου θα πρέπει να συμμαχήσουν ενάντια σε αυτήν την προοπτική. Η πρωτιά του Κόμματος για την Ελευθερία θα αποτελέσει μεγάλο πλήγμα για την ΕΕ, αφού η Ολλανδία ανήκει στο σκληρό πυρήνα της Ένωσης.

Οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία στις 23 Απριλίου και 17 Μαΐου θα είναι καθοριστικής σημασίας. Με υποτονική οικονομία, υψηλή ανεργία, έλλειψη ασφαλείας λόγω ισλαμικής τρομοκρατίας και της μεγάλης μουσουλμανικής κοινότητας που ελάχιστα έχει αφομοιωθεί, οι ψηφοφόροι θα επιλέξουν την ηγεσία που θα αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά αυτά τα προβλήματα. Η Μαρί Λεπέν προηγείται σε όλες τις δημοσκοπήσεις και θα είναι οπωσδήποτε στον β' γύρο. Υπό το βάρος των αποκαλύψεων για τον Φρανσουά Φιγιόν (‘‘Πενέλοπι-γκέιτ’’, το σκάνδαλο διορισμού της συζύγου του) το ενδεχόμενο η τελική αναμέτρηση να διεξαχθεί μεταξύ της Μαρί Λεπέν και του Εμμανουέλ Μακρόν μοιάζει το πιο πιθανό, γεγονός που θα ευνοήσει τους γάλλους εθνικιστές, αφού οι οπαδοί της συντηρητικής δεξιάς (και όχι μόνο) είναι πολύ αμφίβολο ότι θα συσπειρωθούν γύρω από τον κεντρώο υποψήφιο που ναι μεν προβάλλεται ως ανεξάρτητος, στην ουσία όμως έχει ταυτιστεί με την αποτυχημένη διακυβέρνηση του Σοσιαλιστικού Κόμματος την τελευταία πενταετία. Ο ίδιος είχε διατελέσει Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας και Υπουργός Οικονομικών και Βιομηχανίας υπό τον Φράνσουα Ολάντ και Μάνουελ Βάλς αντίστοιχα.

Αν το Εθνικό Μέτωπο τελικά νικήσει, τότε η κατάρρευση της ΕΕ θα είναι μη αναστρέψιμη διαδικασία, δεδομένο ότι ο γαλλογερμανικός άξονας συνεννόησης είναι απόλυτα απαραίτητος για το σημερινό  οικοδόμημα. Η επιστροφή στο φράγκο και η αποχώρηση από τη ΕΕ θα αποτελέσουν τις άμεσες προτεραιότητες της νέας εθνικιστικής κυβέρνησης.

Η επόμενη στη σειρά των σημαντικών πολιτικών αναμετρήσεων είναι οι ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία που θα διεξαχθούν στις 24 Σεπτεμβρίου. Η Άνγκελα Μέρκελ αισθητά αποδυναμωμένη από τις επιλογές της στο προσφυγικό, τις τρομοκρατικές επιθέσεις και τη φθορά της από τη μακρά παραμονή  στην καγκελαρία για τρεις συνεχόμενες θητείες (2005-2017), θα είναι υποψήφια για τέταρτη φορά στις δυσκολότερες εκλογές μετά την επανένωση των δύο Γερμανιών. Με τον Μάρτιν Σούλτς στην ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, η πρωτιά των χριστιανοδημοκρατών κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Σε κάθε περίπτωση τα δύο παραδοσιακά πολιτικά κόμματα έχουν να αντιμετωπίσουν τη μεγάλη δυναμική του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία και την ηγέτιδά της Φράουκε Πέτρι που επαγγέλλεται την αρχή του τέλους της εποχής Μέρκελ. Με τις δημοσκοπικές μετρήσεις να δίνουν έως και 15%, θα αποτελέσει την τρίτη συμπαγή πολιτική δύναμη, εκφράζοντας θέσεις που βρίσκονται πολύ κοντά στο Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας, δηλαδή το παραδοσιακό εθνικιστικό κίνημα.

Τέλος, μετά τη συντριπτική ήττα που υπέστη στο δημοψήφισμα για τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις στη χώρα του ο παραιτηθείς Πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, η Ιταλία έχει ήδη μπει σε προεκλογική περίοδο. Οι προσεχείς εκλογές, όποτε και αν γίνουν (ενδεχομένως εντός του καλοκαιριού), θα αναδείξουν νικητή το Κίνημα των Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο και ενισχυμένη τη Λίγκα του Βορρά του Μάριο Σαλβίνι των οποίων το πρόγραμμα ταυτίζεται αναφορικά με την έξοδο από την ευρωζώνη και και τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την παραμονή ή μη στην Ένωση. Η Ιταλία έχει μετατραπεί σε ιδιαίτερα ευρωσκεπτιστική χώρα ύστερα από έξι χρόνια σκληρής λιτότητας, αύξηση της ανεργίας, κατάρρευσης των τραπεζών και μετανάστευσης των νέων. Έχοντας την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στην ευρωζώνη και την 13η παγκοσμίως, η αποχώρηση είτε από το ενιαίο νόμισμα είτε από μέλος της ΕΕ θα αποτελέσει καταλυτική εξέλιξη στην αποσύνθεση της γερμανικής Ευρώπης.

ΗΠΑ ΚΑΙ ΗΒ: ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΕ
Ενώ οι παραπάνω εκλογικές αναμετρήσεις θα είναι κρίσιμες για το μέλλον της Ευρώπης, η βρετανική αποχώρηση και η διακυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ είναι αυτές που ουσιαστικά αντιστρέψουν τον ρου της ιστορίας, συμβάλλοντας στην αποδόμηση της ΕΕ. Για μια ακόμη φορά οι δύο αυτές δυνάμεις του δυτικού κόσμου, καθορίζουν τις εξελίξεις στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.   

Η Ντόναλντ Τραμπ και η Τερέζα Μέι ανανεώνουν την ‘‘ειδική σχέση’’ (special relationship) με την οποία είναι συνδεδεμένες ΗΠΑ και ΗΒ από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σε ένα νέο πλαίσιο με κοινή αναθεωρητική ατζέντα για συγκεκριμένες πτυχές στη σκάκιερα της διεθνούς πολιτικής.

Η αποχώρηση ενός τόσου σημαντικού κράτους-μέλους (έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία και στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη) σηματοδοτεί την υποχώρηση της διεύρυνσης και τη συρρίκνωση της πορείας για μια διαρκή εγγύτερη ένωση. Το βρετανικό κοινοβούλιο και η Βουλή των Κοινοτήτων υπερψήφισαν την ενεργοποίηση του άρθρου 50 της Συνθήκης της ΕΕ, ώστε να ξεκινήσουν και τυπικά οι διαπραγματεύσεις στις 31 Μαρτίου 2017. Όσοι πίστευαν ότι το Brexit θα παραμείνει γράμμα κενό, όχι μόνο διαψεύστηκαν, αλλά και όπως διαφαίνεται η επιλογή ενός hard Brexit (‘’σκληρής βρετανικής εξόδου’’) συγκεντρώνει τις πιο πολλές πιθανότητες, τουλάχιστον στην παρούσα φάση. Σε αυτήν την περίπτωση όπου θα απουσιάζει η ελεύθερη μετακίνηση προσώπων, η πρόσβαση στην κοινή αγορά και οι εμπορικές συναλλαγές με την ΕΕ χωρίς περιορισμούς, το ΗΒ θα κάνει τις δικές του διμερείς συμφωνίες στη βάση των κανόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Αποφασίζοντας να μην κάνει συμβιβασμούς με τις Βρυξέλλες, ώστε να μπορέσει να ελέγξει τα σύνορά του, οικοδομώντας ένα δικό του μοντέλο στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις, θα αποτελέσει προηγούμενο για όσα ευρωπαϊκά κράτη θελήσουν να ανακτήσουν πλήρως την εθνική τους κυριαρχία.

Παράλληλα, η θεώρηση του Ντόναλντ Τραμπ ως προς το αμερικανικό συμφέρον και τις προτεραιότητες των ΗΠΑ, καθώς και το νέο διεθνές σύστημα που οραματίζεται, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την ΕΕ που είναι ένας υπερεθνικός οργανισμός που προωθεί τις πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες, την ελεύθερη κυκλοφορία, τις περιβαλλοντικές ρυθμίσεις και το διεθνές δίκαιο. Έχοντας εκφραστεί δημόσια ενάντια στη μορφή της σημερινής Ευρώπης (''Η ΕΕ είναι κατά βάση το όχημα για να υλοποιήσει τους σκοπούς της η Γερμανία’’, Times 15.01.17) έχει επιλέξει να έρθει σε μετωπική σύγκρουση. Για τον σκοπό αυτό στη θέση του νέου αμερικανού πρέσβη στην ΕΕ είναι ο Τέντ Μάλοχ ο οποίος εξέφρασε την πεποίθηση ότι εν αρχή η ευρωζώνη και η ΕΕ αργότερα θα διαλυθούν. Συγκεκριμένα δήλωσε στο BBC Radio 4 (25.01.17) ‘‘Το πρώτο πράγμα που θα έκανα το 2017 θα ήταν να σορτάρω το ευρώ, είναι ένα νόμισμα το οποίο δεν βρίσκεται απλά σε πτώση, αλλά έχει σοβαρό πρόβλημα και θα μπορούσε στην πραγματικότητα να καταρεύσει μέσα στους επόμενους 18 μήνες’’ και απαντώντας στην ερώτηση εάν βλέπει θετικά μια εμπορική συμφωνία με την ΕΕ είπε  ‘‘στο κοντινό μέλλον δεν θα υπάρχει Ευρωπαϊκή Ένωση όπως την ξέρουμε σήμερα. Εμπορικές συμφωνίες ξεχωριστά με χώρες που σήμερα είναι μέλη μπορεί να γίνουν.’’ Μάλιστα δήλωσε ευθαρσώς ‘‘Είχα μια προηγούμενη καριέρα σε μια διπλωματική θέση όπου βοήθησα στη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Οπότε ίσως υπάρχει μια άλλη ένωση που χρείαζεαται δουλειά σε αυτόν τον τομέα’’. Ο αμερικανός πρέσβης στης Βρυξέλλες θεωρείται persona non grata ύστερα από την προσπάθεια απόρριψης του διορισμού του από την αντιπρόεδρο της Κομισιόν Φεντερίκα Μογκερίνι.

Φανερά οι κανόνες της μεταπολεμικής διατλαντικής σχέσεις όπου οι ΗΠΑ και η Ευρώπη υπήρξαν επί δεκαετίες στενά συνδεδεμένες με ένα πλέγμα συμμαχιών και θεσμών αλλάζουν.

Η ΕΕ συμπιεζόμενη από τις δύο υπερδυνάμεις (ΗΠΑ και Ρωσία) και με τα εθνικιστικά κόμματα να βρίσκονται προ των πυλών της εξουσίας, είναι αναγκασμένη να διεξάγει ταυτόχρονα έναν τριμέτωπο αγώνα, το αποτέλεσμα του οποίου δείχνει προδιαγεγραμμένο. Τα κέντρα εξουσίας και οι πολιτικές ελίτ της καθεστηκυίας ευρωπαϊκής τάξης δεν έχουν κατανοήσει ότι δεν είναι σε θέση να βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τις δύο υπερδυνάμεις. Το μέγεθός της είναι μικρό για αυτούς τους δύο.

Η ΕΕ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ

Ποια είναι όμως η Ένωση που οδεύει στη διάλυση; Πρόκειται για ένα αυταρχικό, αντιεθνικό και νεοταξικό οικοδόμημα που έχει δομικό δημοκρατικό έλλειμμα, αφού από τα επτά θεσμικά της όργανα μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκλέγεται άμεσα χωρίς να μπορεί να δημιουργήσει νομοθεσία.

Θεμελιώδης αφετηρία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος ήταν ο τερματισμός κάθε μορφής ηγεμονισμού και κηδεμονίας στις διακρατικές σχέσεις που γεννιέται από την άνιση ανάπτυξη και την έλλειψη της αρχής της ισοτιμίας. Η ΕΕ έχει όχι μόνο αποτύχει στην εκπλήρωση του σκοπού αυτού, αλλά βρίσκεται στο ακριβώς αντίθετο πλαίσιο. Η γραφειοκρατία των Βρυξελλών, ο ηγεμονισμός του Βερολίνου και ο έλεγχος της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα λειτουργούν ως διευθυντήρια κέντρα εξουσίας για την λήψη/επιβολή αποφάσεων με τη μορφή υψηλής εποπτείας στις άλλες χώρες. Η υπερεθνική Ευρώπη έχει στοχοποιήσει τις κυριαρχίες των λιγότερων ισχυρών κρατών, ενώ η ισχύς και η κυριαρχία των ηγεμονικών κρατών έχει μείνει ανέπαφη, ώστε να μπορούν να ασκούν διευθυντικό ρόλο. Ο γαλλογερμανικός άξονας συνεννόησης, πάνω στον οποίο εξελίχθηκε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα αντικατέστησε η μονοκρατορία της Γερμανίας.

Η επικυρίαρχη στην Ευρώπη Γερμανία συντρίβει τη διαφορετικότητα και υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να συμμορφωθούν με τις επιλογές της, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένους θεσμούς και μηχανισμούς. Μέσω του γερμανικού κεφαλαίου και των γερμανικών ελίτ, θεωρεί αυτονόητο ότι πρέπει να επιβάλει το κοινωνικό-οικονομικό μοντέλο της, ακολουθώντας τη ρήση του Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ ‘‘ότι είναι λογικό, αυτό είναι αληθινό, και ότι είναι αληθινό, αυτό είναι λογικό’’. Επιβάλει όχι μόνο νέο-φιλελεύθερες πολιτικές, αλλά και πολιτικές αυταρχικά παρεμβατικές, με αυξημένη φορολογία, σκληρό δημοσιονομικό έλεγχο, μέτρα λιτότητας, περικοπές δικαιωμάτων δίχως τη δυνατότητα ελεύθερων διαπραγματεύσεων, έχοντας δημιουργήσει δραματικές συνέπειες για την οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή.

H σημερινή Ευρώπη είναι ένας άρρωστος οργανισμός με συσσωρευμένα προβλήματα τα οποία αδυνατεί να επιλύσει. Το έλλειμμα δημοκρατίας, η αναποτελεσματικότητα στην επίτευξη στόχων, ο ηγεμονισμός, η μετανάστευση, το προσφυγικό, η ισλαμοποίηση, η τρομοκρατία, ο δημογραφικός μαρασμός, η φτώχεια και η ανεργία είναι τα σημαντικότερα. Αφού διέλυσε την κοινωνική πρόνοια, υπερχρέωσε τα κράτη, οδήγησε στο οικονομικό περιθώριο μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, αποδυνάμωσε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, οι απρόσωποι τεχνοκράτες και εθνικές ελίτ φαίνονται αποσυνδεδεμένες από τα ουσιαστικά ζητήματα των ευρωπαίων πολιτών.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ

Το δίπολο κέντρο-δεξια/κέντρο-αριστερα που εναλλάσεται στην εξουσία τα τελευταία 50 χρόνια κλήνει τον ιστορικο του κύκλο. Στη θέση του αναδύονται οι νέες πολιτικές δυνάμεις που προκαλώντας ένα φαινόμενο ντόμινο θα διαλύσει την ΕΕ. Αυτές δεν είναι άλλες απο τα πατριωτικά και εθνικιστικά κόμματα που βρίσκονται στην πρωτοπορία του ευρωσκεπτικισμού και επαγγέλονται μια διαφορετική Ευρώπη, που συγκροτούν έναν διακριτό ιδεολογικό πόλο, μια με ξεχωριστή ιδεολογία που έχει συγκεκριμένη θεώρηση για το ποία Ευρώπη μπορεί να υπάρξει. Πρόκεται για την Ευρώπη των Εθνών.

Η Ευρώπη των Εθνών είναι η πολιτική έκφραση του ιδεολογικού πατριωτισμού και εθνικισμού σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Με αφετηρία  το πνευματικό κίνημα του Ρομαντισμού, που βρίσκεται στον αντίποδα του ορθολογισμού και του υλισμού, έχει τρείς βασικές αρχές. α) τη διαφύλαξη του εθνικού χαρακτήρα των κοινωνιών και το δικαιωμά τους να διατηρήσουν την εθνική τους ταυτότητα, β) την υπεράσπιση των εθνικών πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στην Ευρώπη, γ) το δικαιώμα της ελευθερίας των εθνών-κρατών  να εφαρμόζουν από μόνα τους πολιτικές που να ρυθμίζουν τη ζωή των ανθρώπων που τα κατοικούν. Οι ευρωπαϊκοί λαοί έχουν κοινές πολιτισμικές ρίζες. Ως υπερασπιστές της εθνικής ταυτότητας και του εθνικού πολιτισμού χρειάζεται μία Ευρώπη η οποία πρωτίστως θα σέβεται την  ελευθερία των εθνών-κρατών.
Η πολιτική θεώρηση της Ευρώπης των Εθνών θεμελιώνεται ιδεολογικά στη σχολή σκέψης του Πολιτικού Ρεαλισμού στην επιστήμη των Διεθνών Σχέσεων. Βασική πρόταση του ρεαλιστικού παραδείγματος είναι ότι η πηγή των ηθικών αξιών, κυριαρχίας και κανόνων είναι το έθνος-κράτος. Η κυριότερη αιτία συγκρούσεων και αστάθειας είναι η άνιση ανάπτυξη, τα διλήμματα ασφαλείας και ο ηγεμονισμός. Ο Πολιτικός Ρεαλισμός αντιβαίνει στον Πολιτικό Ιδεαλισμό που πρεσβεύει ότι το σύστημα δύναται να σταθεροποιηθεί με θεσμούς ελεγχόμενους από ισχυρά κράτη στη βάση αγγλοαμερικάνικων ηθικών αξιών και διοικητικών προσεγγίσεων.
Στο πεδίο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ο Πολιτικός Ρεαλισμός εκφράζεται με τη διακυβερνητική προσέγγιση. Αυτό το ρεύμα σκέψης επιδιώκει ένα διακρατικό συνεργατικό σύστημα στο οποίο το έθνος-κράτος παραμένει ανέπαφο και είναι ο υπέρτατος χώρος άσκησης της λαϊκής κυριαρχίας. Στη βάση αυτή γίνεται προσπάθεια συνεννόησης των αντιπροσώπων των εθνών-κρατών, δηλαδή των κυβερνήσεων ώστε να διαμορφωθούν κοινοί θεσμοί αποφάσεων και αν αυτό είναι εφικτό και ελέγξιμο κοινοί θεσμοί.
Οι κυριότερες θέσεις των υποστηρικτών του διακυβερνητικού μοντέλου της Ευρώπης συνοψίζονται ως εξής:

α) Η σημαντικότερη μεταβλητή είναι η Ευρώπη των Πατρίδων
β) Η λαϊκή κυριαρχία σε όλα τα θέματα ασκείται στο εθνικό επίπεδο και οι αποφάσεις λαμβάνονται όμοφωνα και συναινετικά. Οι θεσμοί είναι αμιγώς διακυβερνητικοί, ενώ σε ‘‘ενωσιακό’’ επίπεδο θεσμοθετούνται εκτελεστικά όργανα τα οποία όμως είναι εντολοδόχοι και όχι εντολείς
γ) Η προσέγγιση προϋποθέτει δράση και συνεργασία στην υψηλή πολιτική. Αυτό σημαίνει επίσης αμυντική και διπλωματική αλληλεγγύη
δ) Το πρόβλημα της άνισης ανάπτυξης και του ηγεμονισμού αντιμετωπίζεται με οικονομική αλληλεγγύη
ε) Κανένας δεν πρέπει να πειραματιστεί με την εθνική ταυτότητα και την εθνική συνείδηση των πολιτών των κρατών-μελών
στ) Κριτήριο λειτουργίας της κοινότητας πρέπει είναι το εθνικό συμφέρον

Ο κυριότερος εκφραστής και θεωρητικός των διακυβερνητικού μοντέλου ήταν ο Γάλλος ηγέτης Σαρλ ντε Γκωλ ο οποίος διετέλεσε Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας από το 1958 εως το 1969. Η θητεία του συνέπεσε τη χρονική περίοδο κατά την οποία γίνονταν σημαντικές διεργασίες σχετικά με τα πρώτα βήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Στόχος ήταν να αποφευχθούν ανταγωνισμοί και ηγεμονισμοί που οι ευρωπαϊκοί λαοί βίωσαν με τους δύο αδελφοκτόνους πολέμους στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Ο Σαρλ ντε Γκωλ μίλησε για την Ευρώπη των Πατρίδων.

Η ιδέα για την Ευρώπη των Πατρίδων  εκφράζει πρωτίστως τις έννοιες του εθνικισμού-πατριωτισμού και της εθνικής ανεξαρτησίας που αντιβαίνουν όμως στον σοβινιστικό εθνικισμό που πρεσβεύει το αίσθημα της ανωτερότητας απέναντι στους άλλους λαούς. Ο σοβινιστικός εθνικισμός είναι η άρνηση της ιδέας της εθνικής ανεξαρτησίας, επειδή καταλήγει να μην αναγνωρίζει στις άλλες κρατικές οντότητες το δικαίωμα αυτονομίας και ανεξαρτησίας.Ταυτόχρονα αποκηρύσσει την υπερεθνικότητα ή καθε άλλης μορφής διεθνισμού και προτάσει μια πλουραλιστική διακυβερνητική δομή. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του γάλλου ηγέτη: ‘‘Για να οικοδομήσεις  κάτι που θα κρατήσει επιβάλλεται  να έχει ως θεμέλιο τις πραγματικότητες. Ε, λοιπόν αυτές οι πραγματικότητες (στην Ευρώπη) είναι εθνικές...(Η Ευρώπη) δεν μπορεί να οικοδομηθεί από μερικούς αεροπαγίτες, τεχνοκράτες, απάτριδες και ανεύθυνους’’.

Η θεσμική και πολιτική οργάνωση του ευρωπαϊκού χώρου σε ένα ένα πλουραλιστικό σύστημα συνεργαζόμενων κρατών περιλαμβάνει και τα έθνη-κράτη της Ανατολικής Ευρώπης μαζί με τη Ρωσία. Όπως το έθεσε ο Σαρλ ντε Γκωλ ‘‘Στόχος της Γαλλίας είναι η Ένωση ολόκληρης της Ευρώπης, του δυτικού τμήματος, του κέντρου της και του ανατολικού τμήματος της, με πρακτικά μέτρα, με ύφεση, με εγκάρδια συνενόηση και συνεργασία στα οποία είμαστε ειλικρίνα προσυλωμένοι’’, για να συμπληρώσει ‘‘Η Ευρώπη πρέπει να ενωθεί από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια’’.

Αυτός ο τρόπος σκέψης απορίπτει κάθε μορφή ηγεμονισμού και κηδεμονίας. Η παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη μέσω της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (ΝΑΤΟ) δεν περιορίστηκε μόνο σε αμυντικό ρόλο, αλλά εμπόδισε την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής ταυτότητας λόγω της επικράτισης του Ατλαντισμού. Αντίθετα, το διακυβερνητικό σύστημα θεωρεί απαραίτητη τη συνεργασία μεταξύ των κρατών στους τομείς της άμυνας, ασφάλειας και διπλωματίας και όχι μόνο στο οικονομικό επίπεδο με τη μορφή του ‘‘οικονομικού κοινοτισμού’’.

Η Ευρώπη των Εθνών πιστεύει ότι οποιαδήποτε μορφή ενοποίησης/ολοκλήρωσης είναι εφικτή με εθελούσιο και συνεργατικό τρόπο σε καθαρά διακυβερνητικό πλαίσιο, η οποία θα διατηρεί απαρέκλητα την αρχή της άσκησης της λαϊκής κυριαρχίας σε εθνικό επίπεδο. Η συγκεκριμένη ιδέα για την Ευρώπη, όπως αναλύθηκε, αντιτίθεται στους υπερεθνικούς θεσμούς και στη φεντεραλιστική θεώρηση που εντάσσονται στην ιδεαλιστική-φιλελεύθερη σχολή σκέψης. Η τελευταία εκφράστηκε με τέσσερεις προσεγγίσεις (λειτουργιστές, νέο-λειτουργιστές, φεντεραλιστές και νέο-φιλελεύυεροι) οι οποίες αναζητούν τρόπους υπέρβασης της κρατικής κυριαρχίας.

Τα κόμματα που τοποθετούνται στον χώρο του ιδελογικού πατριωτισμού, παρ’ όλο που έχουν επιμέρους διαφοροποιήσεις για συγκεκριμένα ζητήματα από χώρα σε χώρα, παρουσιάζουν κοινούς προγραμματικούς στόχους για την ΕΕ οι οποίοι συνοψίζονται ως εξής:

- Κατάργηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ και επιστροφή στο εθνικό νόμισμα για τα κράτη εντός της ευρωζώνης
- Κατάργηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της θέσης του Προέδρου της ΕΕ
- Ουσιαστική αναβάθμιση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ώστε να ψηφίζει και να ανακαλεί σχέδια νόμων μη αιρετών οργάνων
- Πρόθυμη και ενεργή συνεργασία σε άμυνα, ασφάλεια και διπλωματία με μοναδικό γνώμονα τα συμφέροντα της Ευρώπης που θα είναι απεξαρτημένη από τον Αντλατισμό και οποιαδήποτε άλλη μορφής εξωτερικής ηγεμονίας
- Η εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας να γίνεται σε εθελούσια βάση από όσες χώρες-μέλη το επιθυμούν σε τομείς χαμηλής πολιτικής που δεν θα αγγίζει το σκληρό πυρήνα των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων
- Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης να παραμήνει σε αμιγώς διακυβερνητικά πλαίσια μεταξύ ανεξαρτήτων και ισότιμων κρατών
- Δημοψηφίσματα για όλα τα σημαντικά θέματα

Το παραπάνω προγραμματικό πλαίσιο έχει πια ριζοσπαστικοποιηθεί, αφού οι πολιτικές δυνάμεις που το εκφράζουν δεν επιζητούν μόνο αλλαγές και μεταρρυθμίσεις εντός του υπάρχοντος πλαισίου της ΕΕ, αλλά την αποδόμηση της με την αποχώρηση των κρατών-μελών από αυτήν.

Η ΝΕΑ ΕΥΡΏΠΗ ΠΟΥ ΑΝΑΔΥΕΤΑΙ

Η νέα-Ευρώπη, διάδοχος της σημερινής κατάστασης, θα αποτελεί μια Ευρώπη ανανεωμένων διεκδικητικών εθνών-κρατών, αντί μίας ασύνδετης, αναποτελεσματικής και αντιλαϊκής ΕΕ. Με μεγαλύτερη εθνική αυτονομία στην κοινωνική, οικονομική και εξωτερική πολιτική ώστε να αντιμετωπίσει τους κινδύνους και προκλήσεις που η ΕΕ έχει δείξει ανίκανη να διαχειριστεί αποτελεσματικά. Ο εθνικισμός έχει το είδος του ισχυρού και λαϊκού συνδέσμου που μπορεί να κινητοποιήσει τους ευρωπαίους πολίτες να επανεξοπλιστούν έναντι των μεγάλων απειλών που έχουν ανακύψει. Ακριβώς όπως κάτι το υπερεθνικό δεν εγγυάται την αρμονία, η εθνική κυριαρχία δεν προϋποθέτει την εχθρότητα μεταξύ των εθνών.

Σε μια Ευρώπη με ανανεώμενα έθνη-κράτη, οι χώρες θα συνεχίζουν να σχηματίζουν συμμαχίες με βάση τα κοινά συμφέροντα και τις ανησυχίες για την ασφάλεια, αγκαλιάζοντας τον γεωπολιτικό πλουραλισμό και εγκαταλείποντας τη φαντασία της ηπειρωτικής ενότητας.

Η ΕΕ φιλοδοξούσε να ξεπεράσει τα έθνη-κράτη πιστεύοντας ότι η δημιουργία μιας κοινής αγοράς, ενός κοινού νομίσματος και μιας κοινής ταυτότητας θα αποδυνάμωνε την εθνική κυριαρχία από πάνω προς τα κάτω. Το στοίχημα κατά της εθνικής κυριαρχίας απέτυχε. Μετά το τέλος του κομμουνισμού, είναι σειρά να δοθεί τέλος σε ένα άλλο είδος διεθνισμού: τον φιλελεύθερο οικουμενισμό.
                                    
Πέτρος Τασιός
Είναι απόφοιτος του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου και έχει μεταπτυχιακό τίτλο στο Ναυτιλιακό Δίκαιο από το Πανεπιστήμιο της Ουαλίας, Κάρτντιφ.
Υπήρξε ερευνητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων και οι αναλύσεις του δημοσιεύονται κυρίως στα περιοδικά  ‘Αμυνα και Διπλωματία  καθώς και στη Στρατηγική. 
Από το 2007 ζει και εργάζεται στο Πριγκιπάτο του Μονακό.

14/6/2016. Russia’s top five myths about NATO

on Tuesday, 14 June 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

14/6/2016. Russia’s top five myths about NATO

Myth 1: NATO is trying to encircle Russia.
Fact: This claim ignores the facts of geography. Russia’s land border is just over 20,000 kilometres long. Of that, 1,215 kilometres, or less than one-sixteenth, face current NATO members.
Claims that NATO is building bases around Russia are similarly groundless. Outside the territory of NATO nations, NATO only maintains a significant military presence in three places: Kosovo, Afghanistan, and at sea off the Horn of Africa. All three operations are carried out under United Nations mandate, and thus carry the approval of Russia, along with all other Security Council members.
Before Russia’s aggressive actions against Ukraine began, Russia provided logistical support to the Afghan mission, and cooperated directly with the counter-piracy operation, showing clearly that Russia viewed them as a benefit, not a threat.
NATO has partnership relationships with many countries in Europe and Asia, as can be seen from this interactive map. Such partnerships, which are requested by the partners in question, focus exclusively on issues agreed with them, such as disaster preparedness and relief, transparency, armed forces reform, and counter-terrorism. These partnerships cannot legitimately be considered a threat to Russia, or to any other country in the region, let alone an attempt at encirclement.

Πηγή: Ιστοσελίδα ΝΑΤΟ

Continue!

14/7/2016. «ΟΙ ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ BREXIT»

on Thursday, 14 July 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

14/7/2016. «ΟΙ ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ BREXIT»

Το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος για αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αρχίσει να δημιουργεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στους εμπλεκομένους ακόμη και σε φαινομενικά άσχετες δραστηριότητες της καθημερινότητας των πολιτών και των κυβερνήσεων (ιδίως της Μεγάλης Βρετανίας).

Επί του παρόντος οι ερευνητές δεν έχουν κατασταλάξει στις συνέπειες της αποχώρησης στους τομείς που σχετίζονται με την αμυντική πολιτική του Λονδίνου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Η καθυστέρηση αυτή, δικαιολογείται εν μέρει, καθόσον οι εξελίξεις στους ευαίσθητους τομείς  που άπτονται σε θέματα άμυνας και ασφάλειας θα εξαρτηθούν από τη μελλοντική μορφή των σχέσεων Λονδίνου και Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και από την πορεία της βρετανικής οικονομίας εκτός φυσικά απρόβλεπτων διεθνών εξελίξεων ή ακόμη και ακραίων εσωτερικών σεναρίων (διάσπαση του Ηνωμένου Βασιλείου).

Ως μια αρχική εκτίμηση διαφαίνεται η τάση ενίσχυσης των πατροπαράδοτων σχέσεων των ΗΠΑ με τη Μεγάλη Βρετανία και κατά συνέπεια της αμοιβαίας πολιτικής επιλογής για ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Ανέκαθεν ήταν φανερή η αρνητική διάθεση του Λονδίνου (αλλά και άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών) στην αυτονόμηση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης από το ΝΑΤΟ. Μια πολιτική επιλογή που εκτός από το καθαρό οικονομικό παράγοντα της αποφυγής επιπροσθέτων δαπανών και προσπαθειών, υπέκρυπτε και την βρετανική καχυποψία προς μια ανεξάρτητη (και την ενδεχόμενη υπό άλλο κράτος καθοδηγούμενη) ευρωπαϊκή  πολιτική άμυνας και ασφάλειας.

Όλα βέβαια τα παραπάνω θέματα απορρέουν από μια μακροχρόνια βρετανική αντίληψη περί του ρόλου της χώρας έναντι των ηπειρωτικών δυνάμεων αλλά και των καταβολών της άλλοτε πανίσχυρης βρετανικής αυτοκρατορίας.

Μπορεί η βρετανική αποχώρηση από την Ένωση να θέτει αυτήν εκτός της ομπρέλας του άρθρου 222 του Συμφώνου της Λισαβόνας (πρόβλεψη για άμεση ενεργοποίηση των  αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών για υποστήριξη του απειλούμενου μέλους) αλλά μάλλον ορθώς το Λονδίνο εκτιμά ότι παραπλήσια, ίσως και ισχυρότερη εγγύηση, απορρέει από το άρθρο 5 του Βορειοατλαντικού Συμφώνου.

Βέβαια, με την αποχώρηση της η Βρετανία αποποιείται το ρόλο του ισχυρότερου και σημαντικότερου κράτους στο αμυντικό σκέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο εκάστοτε υποδιοικητής των συμμαχικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη (SHAPE) είναι Βρετανός και αναλάμβανε το ρόλο του επιχειρησιακού διοικητού των δυνάμεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περίπτωση εμπλοκής της τελευταίας μέσα από μια σειρά δαιδαλώδων διαδικασιών αμφοτέρων των οργανισμών.

Η σχεδόν αδιάλειπτη συμμετοχή των βρετανικών δυνάμεων στις επιχειρήσεις της Ένωσης και κυρίως η παρουσία των πολεμικών σκαφών της σε κάθε δραστηριότητα αποτελούσε σημαντικό στοιχείο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατιωτικής παρουσίας όχι μόνο σε επίπεδο πολιτικής συνεργασίας αλλά και αμυντικών ικανοτήτων, εμπειρίας και θεμάτων υποστήριξης και πληροφοριών.

Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο πλευρών υψηλόβαθμοι Βρετανοί στρατιωτικοί ετάχθησαν υπέρ της παραμονής για να δεχθούν όμως κριτική εκ μέρους άλλων συναδέλφων τους που υποστηρίζουν ότι η έξοδος θα ενισχύσει την παγκόσμια ικανότητα προβολής της βρετανικής ισχύος.

Οι υποστηρικτές της παραμονής θεωρούν ότι μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μηχανισμών της επαυξάνονται οι ικανότητες της Μεγάλης Βρετανίας σε θέματα αντιμετώπισης της παγκόσμιας τρομοκρατίας αλλά και της αυξανόμενης ρωσικής επιθετικότητας.

Τα επιχειρήματα των υποστηρικτών της εξόδου δεν φαίνεται να έχουν βρει απήχηση στην πλειονότητα των αμυντικών αναλυτών (Βρετανών και μη) που με κριτήριο τα θέματα ασφαλείας, τοποθετήθηκαν υπέρ της παραμονής. Παραπλήσια και η προσεκτικά διατυπωμένη θέση του αμερικανού στρατηγού Hodges διοικητού των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη (USAREUR).

Εξυπακούεται ότι οι υπέρ της παραμονή Βρετανοί πολιτικοί επανειλημμένα προειδοποίησαν (κατηγορούμενοι και για κινδυνολογία) για τις αρνητικές συνέπειες του Brexit στις αμυντικές ικανότητες της χώρας.

Σε κάθε όμως περίπτωση τα σημερινά δεδομένα θα οδηγήσουν στην αναθεώρηση του πρόσφατα εγκριθέντος Security Defence and Strategic Review (SDSR) του 2015 χωρίς να αναμένονται θεαματικές αλλαγές. Μάλλον θα συνεχιστεί η προσπάθεια σταδιακής επαναφοράς της Μεγάλης Βρετανίας «ανατολικώς του Σουέζ» (ξεκίνησε με το τέλος του ψυχρού πολέμου). Σε τελευταία ανάλυση αυτό επιβάλλεται και από την πολιτική γοήτρου και αντιλήψεις της άλλοτε κραταιάς Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Συγχρόνως αναμένεται ότι θα συνεχιστεί και η κατανομή του 2% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες της χώρας, ποσοστό που αποτελεί και πάγιο στόχο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας για τα κράτη-μέλη της. Ομοίως αναμένεται να συνεχιστεί και η συμμετοχή της Βρετανίας σε κοινά ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα για τα οποία έχουν ήδη ξοδευθεί σημαντικά κονδύλια (πχ μεταφορικό αεροσκάφος Α400M) αλλά και σε κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συνεργασίας που απορρέουν από διμερείς συμφωνίες με χώρες της Ένωσης (πχ Lancaster House Treaty με Γαλλία).

Η Μεγάλη Βρετανία, εντός ή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη της δυτικής Ευρώπης, μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας με δικαίωμα αρνησικυρίας και πυρηνική δύναμη. Η αναβάθμιση των αμυντικών της ικανοτήτων και φιλοδοξιών, πέραν των προθέσεων της, θα εξαρτηθεί βασικά από την πορεία της οικονομίας της με τις περισσότερες εκτιμήσεις να προβλέπουν μια βραχυπρόθεσμη-μεσοπρόθεσμη περίοδο ύφεσης που αναπόφευκτα θα επηρεάσει αρνητικά και τις αμυντικές δαπάνες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη μεριά χάνει τον ισχυρότερο αμυντικό πυλώνα της, με δυνατότητες έστω και περιορισμένης παγκόσμιας προβολής ισχύος, ενώ η ίδια αναζητά εναγωνίως τρόπους αντιμετώπισης των φυγόκεντρων δυνάμεων και αναζωογόνησης του ευρωπαϊκού ιδεώδους. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε εποχή γενικότερης αστάθειας, τρομοκρατικής έξαρσης και αναζωπύρωσης του αισθήματος της σοβιετικής απειλής.

Οι συνέπειες της βρετανικής εξόδου σταδιακά θα αρχίσουν να λαμβάνουν τις πραγματικές τους διαστάσεις εξαρτώμενες και από τις θέσεις που θα τηρήσουν οι δύο πλευρές (Ευρωπαϊκή Ένωση και Μεγάλη Βρετανία). Ο χρόνος επίσης θα δείξει αν ο Πρόεδρος Πούτιν λειτουργήσει ως ο συνδετικός κρίκος της Ευρώπης όπως ο «πατερούλης» Στάλιν μερικές δεκαετίες πριν.

14/7/2016. Αποτίμηση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία

on Thursday, 14 July 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

14/7/2016. Αποτίμηση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία

Ολοκληρώθηκε με μια κοινή δήλωση 139 παραγράφων η Σύνοδος Κορυφής των αρχηγών των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία στις 8 και 9 Ιουλίου 2016. Οι ηγέτες των 28 μελών περιέγραψαν, σε πάντα κομψή και διπλωματική γλώσσα, τις θέσεις, επιδιώξεις και ενέργειες της Ατλαντικής Συμμαχίας. Βέβαια, τυχόν δομικές αδυναμίες, ασυμφωνίες ανάληψης κοινής δράσεως, απροθυμία εμπλοκής και αναλήψεως επιπρόσθετων βαρών και υποχρεώσεων κρύβονται, όπως πάντα, πίσω από περίτεχνες διπλωματικές εκφράσεις.

Η φυσιολογική μη επίτευξη προόδου σε αριθμό θεμάτων, περιγράφεται με επίκληση διεθνών συμφωνιών, παράθεση ευχολογίων και εκφράσεις ευαρέσκειας για τη σημειωθείσα πρόοδο. Παράλληλα στις πολυάριθμες παραγράφους, ο προσεκτικός αναγνώστης διακρίνει τις βασικές κατευθύνσεις και προθέσεις της Συμμαχίας στο σύνολο των διεθνών θεμάτων. Ενίοτε οι «στρογγυλοποιημένες» αυτές εκφράσεις είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων σε ατελείωτες συσκέψεις βαρετών επιτροπών και υποεπιτροπών που φέρουν συνήθως εντυπωσιακές γραφειοκρατικές ονομασίες κάτω από δυσκολοπροφερόμενα και δυσκολομνημονευόμενα αρχικά. Οι ίδιες αυτές επιτροπές, συνεπικουρούμενες από νεοσύστατες ομάδες εργασίας και ειδικές υποεπιτροπές θα αναλάβουν τη υλοποίηση των αποφάσεων που ελήφθησαν.

Σε αυτήν την κοπιαστική και ανιαρή διαδικασία και με τους υπηρεσιακούς πρωταγωνιστικούς παράγοντες της Συμμαχίας (θέσεις κλειδιά) να ανήκουν στα ισχυρά κράτη-μέλη, τα τελευταία επιτυγχάνουν τη σταδιακή προώθηση των θέσεων τους. Μικρότερα έθνη που με συνέχεια και συνέπεια παρακολουθούν και συμμετέχουν στις δαιδαλώδεις διεργασίες επιτυγχάνουν μια αναλογική επίτευξη των στόχων ή τουλάχιστον αποφεύγουν τις δυσάρεστες εκπλήξεις.

‘Έθνη  ενθουσιώδη, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό, με αδύναμη πολιτική και στρατιωτική παρουσία (σε επίπεδο συνέχειας, προετοιμασίας, μεθοδικότητας και παρουσίας) αναγκάζονται να δίνουν μάχες οπισθοφυλακών και να παρακολουθούν τις εξελίξεις ασθμαίνοντας και επιζητώντας αποδιοπομπαίους τράγους (κυρίως στους «κακούς» συμμάχους) για τις αποτυχίες τους.

Ας επανέλθουμε στη Σύνοδο Κορυφής που από αρκετά διεθνή κυρίως μέσα ενημέρωσης χαρακτηρίστηκε, υπερβολικά κατά τη γνώμη μου, ως η σημαντικότερη μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου. Τα 139 σημεία της κοινής δήλωσης μάλλον δεν κρύβουν εκπλήξεις, ούτε υπήρξε κάποια σημαντική τριβή ή εντυπωσιακή αντιπαράθεση πίσω από τα παρασκήνια και τις λαμπερές συνεντεύξεις.

Γνωστές έννοιες επανελήφθησαν κάτω από προσεκτικές διατυπώσεις: συλλογική άμυνα, αποτροπή, χειρισμός κρίσεων, αλληλεγγύη, επίκληση άρθρου 5 της Συνθήκης της Washington, απειλές από ανατολή και νότο, από κρατικούς και μη δρώντες, από ένοπλες δυνάμεις αλλά και από τρομοκράτες, έγκαιρη προειδοποίηση, συλλογή πληροφοριών και διανομή τους, κυβερνοπόλεμος, υβριδικές συγκρούσεις, μια ανακάμπτουσα και επιθετική ρωσική «αρκούδα» που περιφρονεί το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμφωνίες αλλά και μικρότεροι «άτακτοι» κυβερνητικοί δρώντες, καθεστώτα και οργανώσεις που αποσταθεροποιούν τον πλανήτη.

Ξεκάθαρα προκύπτει ότι ο ρόλος της Συμμαχίας είναι πλέον παγκόσμιος και όλα αυτά τα ανακοινωθέντα «ζωγραφίζουν» το συνεχώς (και αναπόφευκτα) διευρυνόμενο φάσμα των ενδιαφερόντων και εμπλοκών της.

Ο ρόλος του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν θα συνεχιστεί, το ίδιο και η παρουσία στο Ιράκ και τα διάφορα προγράμματα υποστήριξης των ταλαίπωρων αυτών κρατών.

Το θέμα της Λιβύης είναι πάντα ανοικτό ενώ ενθαρρύνεται η νέα κυβέρνηση εθνικής ενότητος στην ανοικοδόμηση της χώρας, στην αντιμετώπιση των τζιχαντιστών και στον έλεγχο των μεταναστών.

Νατοϊκά αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης (AWACS) θα ενισχύσουν τις ικανότητες του παγκόσμιου συνασπισμού (Global Coalition) κατά του ISIS στη Συρία και Ιράκ παρακολουθώντας ταυτόχρονα και τις ρωσικές κινήσεις (το τελευταίο δεν αναφέρεται στο ανακοινωθέν).

Οι συμμαχικές ναυτικές δυνάμεις στη Μεσόγειο αναλαμβάνουν ήδη σταδιακά διευρυμένο ρόλο και η επιχείρηση Active Endeavour αναβαθμίζεται ενώ ο έλεγχος των μεταναστευτικών ροών και παράνομης διακίνησης εμφανίζεται πλέον στη λίστα των αποστολών.

Σημειωτέον ότι κράτη  που σύρθηκαν στην αποδοχή της νατοϊκής παρουσίας αρχίζουν να την «καλοβλέπουν» σε αντίθεση με τους γείτονες τους! Ο κατάλογος των δράσεων του ΝΑΤΟ είναι ατελείωτος.

Στην παράγραφο 131 γίνεται αναφορά στην εφαρμογή της απόφασης UNSCR 1325 για τις «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» (Women, Peace and Security-WPS) και το αντίστοιχο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που προσφέρει το ΝΑΤΟ σε προσωπικό κρατών μελών και μη. Αν αναρωτηθείτε για τη σκοπιμότητα αυτού του προγράμματος, αβίαστα θα σας απαντήσω ότι η Συμμαχία μέσω πληθώρας προγραμμάτων, περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένων, απευθύνεται κυρίως σε μη μέλη και προσπαθεί να επηρεάσει και αναμορφώσει το προσωπικό τους ώστε να τους καταστήσει μελλοντικά ευνοϊκά διακείμενους (ακόμη και «διαχειρίσιμους») προς τις στοχεύσεις της. 

Ένα από αυτά τα κράτη, το Μαυροβούνιο, βλέπει την πόρτα της εισόδου στο ΝΑΤΟ να ανοίγει ενώ τα υπόλοιπα φαίνεται ότι θα περιμένουν για αδιευκρίνιστο ακόμη διάστημα αρκούμενα επί του παρόντος σε προτροπές και επαίνους για τις καταβαλλόμενες προσπάθειες τους.

Εκτενής αναφορά έγινε και στην απόφαση συγκρότησης και αποστολής 4 πολυεθνικών ταγμάτων σε Πολωνία, Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία ως αναγκαίας προβολής ισχύος και κυρίως αποφασιστικότητας για την αντιμετώπιση της ρωσικής επιθετικότητας μετά και από αγωνιώδεις αιτήσεις των κρατών αυτών. Αντίστοιχα τονίστηκε και η πρόοδος που σημειώθηκε στην αντιβαλλιστική άμυνα που τόσο έχει προκαλέσει τις ρωσικές αντιδράσεις. Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης καλωσορίστηκε παράλληλα και η επόμενη συνάντηση  του NATO-Russia Council (NRC) στις 13 Ιουλίου.

Η ελληνική παρουσία υπήρξε ρεαλιστική και οι θέσεις της συνταυτίστηκαν με την κοινή γραμμή των υπολοίπων μελών. Ακόμη και η μετριοπαθής ελληνική στάση έναντι της Ρωσίας είχε τη σιωπηρά αποδοχή και άλλων σημαντικών δυνάμεων της Ευρώπης. Η «πρώτη φορά αριστερά» κυβέρνηση, παρά τις μικρές και ανώδυνες λεκτικές διαφοροποιήσεις κατά τη διάρκεια των δηλώσεων, συνταυτίστηκε πλήρως (και ορθώς) με τις νατοϊκές κοινές αποφάσεις.

Τελικά το ΝΑΤΟ διατύπωσε για άλλη μια φορά ομόφωνα τις βασικές κατευθύνσεις, τις  στοχεύσεις του για τα επόμενα χρόνια και την αποφασιστικότητα του για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Συγχρόνως και οι σχέσεις του ΝΑΤΟ με την Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάστηκαν «ιδανικές» με τους δύο οργανισμούς να  επιδιώκουν μια ευρύτερη και αποδοτικότερη αγαστή συνεργασία και αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και μέσων.

Το Brexit  ήταν στις σκέψεις όλων αλλά προτίμησαν να μην κάνουν καμία αναφορά γνωρίζοντας την ιδιομορφία των αγγλοαμερικανικών σχέσεων αλλά και την ευαισθησία των μελλοντικών εξελίξεων.

14/9/2016. Power politics εντός της ΕΕ;

on Wednesday, 14 September 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

14/9/2016. Power politics εντός της ΕΕ;

Την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε στην χώρα μας η ευρω-μεσογειακή σύνοδος στην οποία, εκτός από την αμφιτρύωνα Ελλάδα συμμετείχαν, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Μάλτα και η Πορτογαλία. Η ανεπίσημη, ως προς την ενδο-ευρωπαϊκή της πτυχή αλλά τυπική, με όρους πολυμερούς διπλωματίας και διακρατικών σχέσεων, σύνοδος κατέληξε στην διακήρυξη των Αθηνών.

Τα επτά κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αποφάσισαν να διευρύνουν υπάρχουσες και να υιοθετηθούν νέες πολιτικές, εκ μέρους της Κοινότητας, για μία σειρά ζητημάτων˙ πιο συγκεκριμένα αποφάσισαν τα εξής: την ανάγκη διπλασιασμού του πακέτου Γιούνκερ, την αναθεώρηση του κανονισμού του Δουβλίνου, την εδραίωση της εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας της Ευρώπης, την διεύρυνση της συνεργασίας στην περιοχή της Μεσογείου καθώς και με τις όμορες αφρικανικές χώρες, την προώθηση της ανάπτυξης και των επενδύσεων στην Ευρώπη, την ενίσχυση των προγραμμάτων για την νεολαία και τέλος την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής πρόκλησης.

Αν και ευθύς εξ αρχής τονίσθηκε από τους συνδαιτυμόνες πως η εν λόγω συνάντηση δεν θέτει εν αμφιβόλω το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, ούτως ή άλλως κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο στον βαθμό που απαιτείται συμμετοχή όλων των κρατών-μελών, προκάλεσε μια σειρά αντιδράσεων από ευρωπαίους αξιωματούχους και πολιτικούς.

Παρατηρώντας τις δηλώσεις του γερμανού υπουργού των οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ή του προέδρου του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ, όπως και του προέδρου του eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, ή τέλος του επιτρόπου οικονομικών υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί, γίνεται αμέσως κατανοητό ότι ένα σημαντικό μέρος των υπολοίπων κρατών – μελών ή των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων δεν διέκειντο θετικά ως προς την συγκεκριμένη κίνηση των επτά εταίρων τους.

Στην παρούσα συγκυρία η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με μία σειρά, εσωτερικής και εξωτερικής υφής, κρίσεων που επηρεάζουν αρνητικά την όλη διαδικασία ολοκλήρωσης. Αναντίρρητα μια πιθανή ενδο-ευρωπαϊκή αντιπαλότητα, που τείνει να σχηματοποιηθεί μεταξύ του «πλεονασματικού» και πιο προστατευμένου, από τις προσφυγικές ροές, Βορρά και του «ελλειμματικού» και πιο άμεσα θιγόμενου από τις περιφερειακές κρίσεις, Νότου θα επιδεινώσει το ήδη προβληματικό και λιμνάζον συσσωματικό εγχείρημα.

Η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική εμφανίζει όντως δυσλειτουργίες, προβλήματα άνισης ανάπτυξης και δημοκρατικό έλλειμμα, ιδιαίτερα στα μη διακυβερνητικά όργανά της. Η μεταρρύθμισή της όμως πέραν του σημείου που αναιρεί την φύση της, που είναι αυτή που είναι, δεν είναι επιθυμητή για ένα σημαντικό αριθμό κρατών και των λαών τους που φυσικά δεν περιμένουν άλλους να τους πουν τί είναι καλό και τί όχι για τους ίδιους.

Αναμφίβολα και στον αντίποδα όλων όσοι, θεωρούσαν και έπρατταν, ως οι πολιτικές ισχύος να ήταν ανοίκειες προς το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, κατανοούν πλέον ότι η διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν είναι ανεξάρτητη της κατανομής ισχύος μεταξύ των κρατών–μελών της˙ ιδιαίτερα δε, όταν οι μεταρρυθμίσεις αξιώνονται από τα λιγότερα ισχυρά ή πιο ευάλωτα, στην τωρινή περίσταση, κράτη και σε θεσμικό επίπεδο οι αποφάσεις χρειάζονται ομοφωνία.

Τα συμπεράσματα της συνόδου των Αθηνών εν πολλοίς είναι γενικόλογα και στο ίδιο μήκος κύματος με ειλημμένες αποφάσεις της ΕΕ για τα περισσότερα ζητήματα. Το αίτημα για μεγαλύτερες αναδιανομές πόρων από τον Βορρά προς τον Νότο δημιούργησε ήδη αντιδράσεις, όπως και η ελληνική αξίωση να παρακαμφθούν, εμμέσως, μέρος των συμπεφωνημένων του τρίτου μνημονίου.

Εφ’ όσον η ελληνική κυβέρνηση ανακάλυψε τις ωφέλειες του power politics είναι προτιμότερο να τις χρησιμοποιήσει προς ανατολάς, όπου θα είναι αποτελεσματικότερες και όχι να αποδυναμώνει, έτι περαιτέρω, την θέση, εντός της ΕΕ, με άσκοπους και εκ του ασφαλούς λεονταρισμούς, πόσο μάλλον όσο είμαστε άμεσα εξαρτώμενοι από την επόμενη βορειο-ευρωπαϊκή δανειοδότηση. 

Αναδημοσίευση από τη Νέα Πολιτική!

15/6/2016. Γεωπολιτικές καταβολές και συνέπειες ενός Brexit

on Wednesday, 15 June 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

15/6/2016. Γεωπολιτικές καταβολές και συνέπειες ενός Brexit


Σκίτσο του Niels Bo Bojesen

Το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου σηματοδότησε την παύση της κυριαρχίας των ευρωπαϊκών δυνάμεων στο διεθνές σύστημα. Οι Βρετανοί πολιτικοί θεώρησαν ότι το μεταπολεμικό κενό ισχύος στην Ευρώπη έπρεπε να καλυφθεί δια της παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών κατάσταση που θα εξασφάλιζε την Δυτική Ευρώπη από τη σοβιετική απειλή και θα επέλυε τα ενδοευρωπαϊκά ζητήματα ασφάλειας, κυρίως δε αυτά που άπτονταν της θέσεως και του ρόλου της Γερμανίας. Βασική επιδίωξη των ατλαντικών θεσμών, για την οικοδόμηση των οποίων η Βρετανία εργάστηκε συστηματικά, ήταν η ανάσχεση της Σοβιετικής Ένωσης, ο έλεγχος της Δυτικής Γερμανίας και γενικά της κατανομής ισχύος στην Ευρώπη. Για την βρετανική διπλωματία η ανάπτυξη του ατλαντικού βάθρου ισχύος θα εξασφάλιζε, λόγω και της ειδικής σχέσης με την Ουάσιγκτον, τον ρόλο της στο ευρωπαϊκό και διεθνές γίγνεσθαι.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έγινε μέλος της Κοινότητας το 1973, κατόπιν της αποχώρησης του Σαρλ Ντε Γκωλ από την προεδρία της Γαλλίας, και κατέστη ο θεματοφύλακας της ατλαντικής πρωτοκαθεδρίας σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας στα πλαίσια της Κοινότητας, όπως αποτυπώνεται και στις θεσμικές ρυθμίσεις της ΚΕΠΠΑ (Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας). Η απόφαση ένταξης είχε σκοπό την εκ των έσω επόπτευση του εγχειρήματος ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, και η μέχρι τώρα συμμετοχή χαρακτηρίζεται από την εργαλειακή χρήση, τόσο των θεσμών, όσο και των πολιτικών της Κοινότητας προς όφελος των βρετανικών συμφερόντων. Σταδιακά οι διευρύνσεις της Ένωσης, κατά την μεταψυχροπολεμική περίοδο, όξυναν την στρατηγική της ετερότητα, ενισχύοντας την ατλαντική πτέρυγα με τα νέα κράτη-μέλη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.
Η προεκλογική δέσμευση για την διεξαγωγή δημοψηφίσματος, από τον πρωθυπουργό David Cameron, αποδίδεται σε εσωτερικούς και εξωτερικούς λόγους. Στο εγχώριο πολιτικό γίγνεσθαι, αφουγκραζόμενος την αυξημένη δυναμική των ευρωσκεπτικιστικών τάσεων, η απόφαση να τεθεί στην κρίση του βρετανικού λαού η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, αναμφίβολα, ενίσχυσε τα ερείσματα του κόμματος στην κοινωνία, όπως αποδείχθηκε με την επικράτησή του στις προηγούμενες εκλογές. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω της απειλής αποχώρησης, επιδίωξε, εκμεταλλευόμενος και την δύσκολη συγκυρία που διέρχεται η ΕΕ, να διαπραγματευτεί με τους εταίρους του υπό καλύτερους όρους για τα βρετανική συμφέροντα, εγχείρημα που τελεσφόρησε. Φυσικά η δέσμευση για την διεξαγωγή δημοψηφίσματος προς την αγγλική κοινωνία δεν ήταν δυνατό να ανακληθεί, πάρα τις εκπεφρασμένες ανησυχίες, από εγχώριους και εξωχώριους πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες, για τις αρνητικές συνέπειες αμφοτέρωθεν μίας πιθανής βρετανικής φυγής από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αναμφισβήτητα, το ενδεχόμενο εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Κοινότητα θα συνιστά μία πολύ σημαντική γεωπολιτική εξέλιξη. Αναμφίβολα, αν συμβεί, θα ενισχυθεί άμεσα η θέση και ο ρόλος της Γερμανίας, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα θα αποτελέσει σημαντικότατο πλήγμα για την διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Κοινότητα αντιμετωπίζει προβλήματα εσωτερικής συνοχής και νομιμοποίησης του όλου εγχειρήματος. Μια έξοδος του Ηνωμένου Βασιλείου από το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι θα αποδυνάμωνε την φιλοατλαντική πτέρυγα της Κοινότητας, δίχως να δρομολογείται, όπως πίστευαν ορισμένοι, μια επιτάχυνση της πολιτικής ολοκλήρωσής της. Η αρνητική στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, προς μία τέτοια εξέλιξη, εμφορείται από τον διττό στόχο που εξυπηρετεί η παρουσία του Λονδίνου στην Κοινότητα, διασφαλίζει πως δεν θα προχωρήσει η πολιτική ενοποίηση και ότι το ΝΑΤΟ θα έχει την πρωτοκαθεδρία σε ζητήματα ασφάλειας και άμυνας.
Εφ’ όσον εγκαταλείψει την Κοινότητα, το Λονδίνο είναι απίθανο να αδιαφορήσει για την -υπό διαμόρφωση- νέα ισορροπία ισχύος στην ευρωπαϊκή ήπειρο, οπότε θα αναζητήσει ερείσματα, που ενδεχομένως να ανατρέψουν τις μεταπολεμικές στρατηγικές συγκλίσεις των δυτικών κρατών, που εν πολλοίς επέτρεψαν την ενοποιητική διαδικασία. Όσοι νομίζουν πως το Ηνωμένο Βασίλειο αποσύρεται από την Ένωση διότι αδιαφορεί για τα τεκταινόμενα στην Ευρώπη απλώς δεν έχουν επαρκή γνώση των πάγιων βρετανικών στοχοθεσίων. Το μόνο βέβαιο είναι ότι είτε εντός, είτε εκτός Κοινότητας το Λονδίνο θα παρεμποδίσει την ηγεμόνευση της γηραιάς ηπείρου από ένα ή περισσότερα κράτη, υπό οποιαδήποτε θεσμική έκφανση λάβει μία τέτοια αξίωση. Αν παραμείνει θα το πράττει θεσμικά εκ των έσω, αν αποχωρήσει, διότι έτσι αποφασίσει ο βρετανικός λαός, θα το επιδιώξει χωρίς επιφυλάξεις ακόμη κι εναντίον της ΕΕ.

Αναδημοσίευση από τη Νέα Πολιτική!

2014-03-21- Υπό αμφισβήτηση η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας

on Friday, 21 March 2014. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, Στρασβούργο 13 Μαρτίου 2014

2014-03-21- Υπό αμφισβήτηση η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας

Εγκρίθηκε η Έκθεση Προόδου της Τουρκίας από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ψηφίσθηκε χθες από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) η ετήσια Έκθεση Προόδου της Τουρκίας για το 2013 της εισηγήτριας κας Ria Oomen-Ruijten, μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ).

2014-03-27. Η Προστασία των Ομοεθνών στο Διεθνές Δίκαιο

on Thursday, 27 March 2014. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Δρ Παύλος Φωτίου, Μέλος του Δ.Σ. ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

2014-03-27. Η Προστασία των Ομοεθνών στο Διεθνές Δίκαιο

Με αφορμή τα γεγονότα στην Ουκρανία, και ιδιαίτερα στην Κριμαία, καθώς η Ρωσία επικαλέσθηκε την ανάγκη επεμβάσεως για «προστασία των ομοεθνών» της, αποστέλλοντας στρατεύματα για να αποτρέψουν ενδεχόμενη απειλή, ή την χρήση ένοπλης βίας, από πλευράς των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, εναντίον των «πολιτών», εάν προχωρούσαν σε τέτοιες ενέργειες για να αποτραπεί η εξαγγελία από τις τοπικές Αρχές της αναγνωρισμένης από το Ουκρανικό Σύνταγμα Αυτόνομης Δημοκρατίας Κριμαίας, μέσω τοπικού δημοψηφίσματος, απόσχισης της περιοχής και η προσάρτηση της στην Ρωσική Ομοσπονδία (όπως και τελικώς έγινε), άνοιξε συζήτηση, εάν υπάρχει στο διεθνές δίκαιο, συμβατικά ή εθιμικά, θεμελιωμένο και νόμιμο δικαίωμα των Κρατών, να επεμβαίνουν για να προστατεύσουν «ομοεθνείς» τους, σε περιοχές κυριαρχίας εκτός της εθνικής τους δικαιοδοσίας.

Διαβάστε ΕΔΩ! όλο το άρθρο.

2014-04-22. Αναδίπλωση της Λευκωσίας στο θέμα ένταξης στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη (ΣγΕ);

on Tuesday, 22 April 2014. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Του Δρ. Άριστου Αριστοτέλους*

2014-04-22. Αναδίπλωση της Λευκωσίας στο θέμα ένταξης στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη (ΣγΕ);

Η υποβολή αίτησης ένταξης στο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ, «Συνεταιρισμό για την Ειρήνη» ( Σ γ Ε) αποτελεί υψηλή στρατηγική επιλογή της εξωτερικής πολιτικής της σημερινής κυβέρνησης της Κύπρου. Όμως  ορισμένες δηλώσεις αρμοδίων υποδηλώνουν κάποιας μορφής  αναδίπλωση της Λευκωσίας στο θέμα αυτό και παραπομπή του σε βάθος χρόνου, ενώ οι φημολογούμενες προοπτικές λύσης στο Κυπριακό ενδεχόμενα να ενεργούν ακυρωτικά στην ανα΄πτυξη επιχειρηματολογίας γύρω από την προσπάθεια αυτή.

Διαβάστε ΕΔΩ! όλο το άρθρο.

2014-09-4. Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουαλία

on Thursday, 04 September 2014. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γραφει ο Βασίλης Γιαννακόπουλος, γεωστρατηγικός αναλυτής, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

2014-09-4. Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουαλία

Το Μάιο του 2012, πραγματοποιήθηκε στο Σικάγο η μεγαλύτερη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 50 χώρες. Τότε, η Συμμαχία αντιμετώπιζε δυσεπίλυτα μείζονα προβλήματα σε οικονομικό και επιχειρησιακό επίπεδο, που καθιστούσαν δυσοίωνο το μέλλον της. Οι περισσότερες χώρες μέλη της Ατλαντικής Συμμαχίας, στην προσπάθειά τους να περιορίσουν τις κρατικές τους δαπάνες, είχαν μειώσει δραστικά τα αμυντικά τους κονδύλια. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποφασίσει περικοπές των αμυντικών τους δαπανών, κατά τουλάχιστον 450 δισ. δολάρια για την τρέχουσα δεκαετία.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

2014-10-18. ΝΕΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ, ΝΕΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΤΟ

on Friday, 17 October 2014. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Γιάννης Χατζόπουλος, Πολιτικός Επιστήμονας

2014-10-18. ΝΕΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ, ΝΕΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΤΟ

        Από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Κάρντιφ της Ουαλίας τον Σεπτέμβριο βασικά θέματα της ατζέντας της Συμμαχίας αποτελούν το Αφγανιστάν, η κρίση στην Ουκρανία και το «πάγωμα» των σχέσεων με τη Ρωσσία, η αντιμετώπιση των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους», καθώς και η αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ με τις ΗΠΑ να πιέζουν τους Ευρωπαίους συμμάχους προς αυτή την κατεύθυνση.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια.

2014-11-10. Η πορεία της Ευρώπης χωρίς ψευδαισθήσεις

on Monday, 10 November 2014. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Δρ Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Συνεργάτης μας.

2014-11-10. Η πορεία της Ευρώπης χωρίς ψευδαισθήσεις

Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για μία χώρα να επενδύει σε προβληματικούς ή έστω ασταθείς διεθνείς θεσμούς. Κάθε κυβέρνηση πρέπει να διαθέτει καθαρή και ακριβή εικόνα για το διεθνές περιβάλλον, τους συμμάχους και τους εχθρούς, τα ισχυρά και τα αδύναμα πεδία στην εξωτερική της πολιτική. Πρέπει λοιπόν την Ευρώπη, που είναι το κατʼ εξοχήν πολιτικο-οικονομικό πλαίσιο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, εδώ στην Ελλάδα να την βλέπουμε με καθαρή ματιά. Και όχι υπό το πρίσμα των επιθυμιών μας και διαφόρων ιδεολογημάτων. 

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια.

[12 3  >>